A Comunidad de Madrid, presidida por Isabel Díaz Ayuso, presentou recurso contra a decisión do Tribunal Superior de Justicia de Madrid (TSJM) que lle instaba a iniciar de inmediato a creación dun rexistro de profesionais sanitarios obxectores a practicar abortos. A ministra de Sanidad, Mónica García, avisou este martes no Congreso que a negativa persistente podería acarrear a inhabilitación da presidenta autonómica. O choque prodúcese tras o requerimento do Executivo central, que en outubro reclamou ás comunidades que activasen ese rexistro para garantir a prestación de servizos e a obxección de conciencia.

O recurso foi confirmado polo conselleiro de Presidencia, Xustiza e Administración Local, Miguel Ángel García Martín, quen sinalou que a impugnación se presentou tan pronto como se coñeceu a aceptación da medida cautelar por parte do TSJM. Madrid argumenta que a sentenza cautelar non se pronuncia sobre o fondo do asunto e defende que na comunidade respétase a obxección de conciencia sen menoscabar o acceso á interrupción voluntaria do embarazo nos supostos legais.

O enfrontamento é a culminación de meses de fricción entre o Goberno central e tres comunidades —Aragón, Baleares e Madrid— ás que se lles requiriu iniciar os trámites para crear o rexistro. Mentres Aragón e Baleares atenderon o requerimento, Madrid foi a única que non contestou de forma inmediata, o que levou o Ministerio de Sanidad a acudir á vía xudicial solicitando unha medida cautelar.

Que ordenou o tribunal e que recorre Madrid

O TSJM aceptou a medida cautelar solicitada polo Ministerio e deu trámite para que a Comunidad de Madrid comezase os trámites administrativos para crear o rexistro de obxectores «de inmediato». Frente a esa resolución, o Executivo autonómico presentou recurso alegando cuestións procesais e defendendo a súa xestión do servizo sanitario.

Desde a Comunidad de Madrid insisten en que o sistema sanitario rexional garante tanto o dereito dos profesionais á obxección de conciencia como a asistencia ás mulleres que optan por interromper o seu embarazo dentro dos casos que contempla a normativa. A maior parte desas interrupcións, segundo fontes da rexión, dérivanse a clínicas privadas concertadas, un aspecto que o Ministerio de Sanidad criticou públicamente.

«Garantimos o dereito dos médicos á obxección de conciencia ao tempo que prestamos o servizo a todas as mulleres que desexan abortar dentro dos supostos contemplados na lei»

O recurso presentado por Madrid diríxese contra a adopción urxente da medida cautelar e deixará en mans do tribunal a decisión sobre se a orde inicial se mantén mentres se tramita o fondo do asunto. A Consellaría entende que a resolución non resolve as cuestións esenciais sobre competencias e procedemento administrativo.

Advertencias políticas e consecuencias xurídicas

No Congreso, a ministra Mónica García puxo sobre a mesa a posibilidade de que unha resistencia continuada a cumprir a orde xudicial teña consecuencias para a responsabilidade dos seus máximos responsables políticos. A súa intervención apuntou á vía administrativa e á eventual inhabilitación por desobediencia se a situación non se encamiña.

«Se persiste a negativa, a presidenta autonómica pode ser inhabilitada»

A advertencia abre un novo capítulo de tensión institucional entre o Goberno central e Madrid. Máis alá do ámbito xurídico, a disputa inscríbese nun debate social e político máis amplo sobre o acceso á interrupción do embarazo, a protección da obxección de conciencia e a colaboración entre administracións para garantir servizos sanitarios.

Fontes do Ministerio de Sanidad subliñaron que a finalidade do rexistro é garantir a dispoñibilidade de profesionais e evitar que a obxección individual impida o acceso legal á prestación. Pola súa banda, o Executivo madrileño recalca que a súa práctica xa incorpora mecanismos de derivación e convenios con centros privados para atender as solicitudes dentro do marco legal.

O seguinte paso procesal dependerá da resolución do TSJM sobre o recurso presentado pola Comunidad. Se o tribunal mantén a medida cautelar, a rexión tería que iniciar formalmente os trámites para crear o rexistro; se revoga a cautelar, a cuestión dilucidaráse na fase de fondo do procedemento.

Mentres tanto, o choque político manterase en primeiro plano e é probable que a confrontación volva ocupar espazos de debate público e parlamentario nas próximas semanas, con repercusións sobre o deseño dos servizos sanitarios e as garantías para pacientes e profesionais.