José Antonio Kast, presidente de Chile, anunciou o inicio das obras dun foxo na fronteira norte que limita con Perú e Bolivia, cuxa execución comezou en marzo de 2026. A obra forma parte dun plan gubernamental para reducir a chegada de migrantes en situación irregular e reforzar o control contra o narcotráfico e o crime organizado. O proxecto inclúe vixilancia permanente e postos de observación apoiados por un despregamento militar. O Executivo sostén que a medida responde ao incremento de entradas non autorizadas en anos recentes.

O Goberno detallou que a escavación, enmarcada no chamado plan Escudo Fronterizo, estenderase ao longo de 30.000 kilómetros e contará con presenza continua de forzas de seguridade. Segundo a presidencia, o foxo irá acompañado de infraestrutura para monitorizar os pasos e de cambios normativos para endurecer sancións aos que faciliten o traslado de persoas irregulares. O anuncio produciuse durante unha visita oficial do mandatario aos treitos fronteirizos onde xa empezaron a despregar maquinaria e efectivos.

O Executivo argumenta que o obxectivo é “frear” un fluxo migratorio que, segundo cálculos oficiais citados polo Goberno, superou as 180.000 personas nos últimos anos. A máis das barreiras físicas, a iniciativa contempla acordos con países de orixe para abordar as causas do desprazamento e fomentar que as persoas permanezan nos seus territorios de orixe. As medidas legais previstas inclúen tipificar como delito a entrada irregular e sancionar aos que transporten migrantes.

Detalles do plan e despregamento militar

No terreo, a obra desenvólvese con apoio loxístico do Exército e con postos de control fixos en puntos considerados críticos polas autoridades. O Goberno solicitou ao Estado Mayor un informe sobre os medios dispoñibles para complementar as barreiras físicas con equipos de detección e patrullaxe. Fontes oficiais explican que o sistema integral combinará infraestrutura, accións diplomáticas e cambios na normativa para aumentar a capacidade de resposta.

«Comezamos a frear esa inmigración irregular que nos últimos anos trouxo máis de 180.000 persoas a Chile»

Os responsables do Executivo subliñan que o foxo non será a única ferramenta; prevén unha rede de vixilancia electrónica e mellores capacidades de control en pasos terrestres e rutas secundarias. As autoridades aseguran que a medida pretende cortar rutas utilizadas por redes de tráfico de persoas e polo crime organizado, sen ofrecer, por agora, detalles técnicos sobre a profundidade ou a anchura da escavación.

Reaccións e contexto político

O anuncio chega poucas semanas despois da toma de posesión de Kast, quen gañou a presidencia tras ofrecer un programa centrado en seguridade e orde pública. Na segunda volta electoral obtivo o 58,6% dos votos, un respaldo que o novo Goberno interpreta como mandato para aplicar medidas contundentes fronte á inseguridade e á migración irregular. A súa primeira axenda exterior incluíu unha viaxe a Argentina e un acordo con Estados Unidos sobre minerais críticos.

«A idea é que eses países tomen medidas para que esas persoas permanezan na súa patria»

A figura de Kast polariza a escena política chilena. Durante as súas campañas previas xa amosara posturas duras en materia de orde pública e migración, e o seu perfil ideolóxico suscitou debates dentro e fóra do país. Organizacións civís e defensores dos dereitos humanos advertiron sobre os riscos humanitarios de solucións unicamente represivas ante fluxos migratorios complexos.

Expertos en migración consultados por esta redacción sinalan que as barreiras físicas poden reducir pasos informais, pero advirten que sen canais seguros e xestión rexional coordinada non se resolven as causas profundas do desprazamento. Subliñan a importancia de controis efectivos xunto con políticas de cooperación con países de orixe e tránsito para evitar que as redes criminais modifiquen as súas rutas.

Pola súa parte, sectores favorables á medida valórana como unha resposta firme ao que consideran unha crise de seguridade e orde pública. O Executivo iniciou xa os trámites normativos para endurecer as sancións e tipificar novos delitos relacionados coa migración irregular, medidas que deberán tramitarse no Parlamento nas próximas semanas.

O foxo e as disposicións complementarias prometen ser un dos eixes de xestión do novo Goberno durante os próximos meses, nun escenario marcado pola tensión entre enfoques de control fronteirizo e chamadas a políticas que combinen seguridade con protección e cooperación internacional.