O presidente de Estados Unidos, Donald Trump, declarou este luns na Casa Blanca que sería «un gran honor» para el «tomar Cuba», nunha intervención que agravou as tensións entre Washington e La Habana. As palabras pronunciáronse nunha comparecencia pública mentres ambos países atravesan un conflito diplomático polo bloqueo enerxético imposto por EEUU en xaneiro deste ano. A advertencia prodúcese nun contexto de apagóns recorrentes na illa e de conversacións preliminares entre representantes de ambos gobernos.

Trump engadiu que, segundo o seu criterio, a illa está sumida na crise: describiuna como unha «nación fracasada» sen recursos enerxéticos nin cartos, aínda que recoñeceu a beleza do territorio e a fertilidade das súas terras. O presidente republicano asegurou igualmente que a súa Administración mantén contactos con autoridades cubanas, pero non detallou interlocutores nin o alcance desas conversacións.

Na súa intervención o mandatario non só plantexou a posibilidade dunha intervención senón que suxeriu que esa acción podería adoptar formas distintas, desde unha transición «amistosa» ata un control máis directo. As súas afirmacións acenderon as alarmas na rexión e reavivan temores sobre a estabilidade no Caribe e posibles consecuencias humanitarias se se intensifica a presión sobre La Habana.

Declaracións desde a Casa Blanca

Na rolda de prensa, Trump insistiu na súa capacidade para intervir de múltiples maneiras e mostrouse convencido de que podería «facer o que quixese» coa illa se así o decidise. As súas palabras incluíron referencias persoais e anecdóticas; mencionou ter amigos cubanos que, segundo dixo, se fixeron millonarios en Estados Unidos.

«Tomar Cuba, iso sería un gran honor. Tomar Cuba, tomar Cuba dalgunha forma, si. Xa sexa liberala ou tomala. Podería facer o que quixese con ela.»

O presidente afirmou ademais que o Goberno de La Habana «caerá moi pronto» porque, na súa opinión, a illa está «en ruínas» como consecuencia do bloqueo do petróleo imposto por Washington en xaneiro. Esas ameazas repetidas nas últimas semanas engaden presión sobre un país que xa arrastra unha crise enerxética profunda.

Crisis enerxética e diálogo entre Washington e La Habana

A declaración prodúcese tras un novo apagón nacional en Cuba, o sexto rexistrado nos últimos dezaoito meses, que as autoridades cubanas atribúen ao bloqueo petrolífero estadounidense. Ese cadro paralizou boa parte da economía e aumentou o malestar social, con consecuencias no subministro básico de electricidade para hospitais, transporte e comunicacións.

Da súa banda, Miguel Díaz-Canel, presidente de Cuba, confirmou en días recentes que existen contactos con representantes de Estados Unidos orientados a «buscar solucións pola vía do diálogo», aínda que inicialmente La Habana había negado conversacións formais. O recoñecemento do diálogo por parte do Goberno cubano interprétase como un intento de abrir canles que eviten un agravamento do conflito.

Analistas subliñan a dobre dimensión da situación: por unha banda, a política exterior de Washington exhibe un discurso de máxima presión; por outra, a faceta diplomática mantén portas abertas ao intercambio limitado de información para abordar problemas puntuais como o subministro enerxético. Esa contradición complica a previsión sobre os pasos seguintes.

En termos legais e xeoestratégicos, calquera intento de «tomar» un país plantexa problemas evidentes baixo o Dereito Internacional e provocaría reaccións da comunidade internacional, especialmente de países aliados de Cuba. Tampouco está claro cal sería a resposta rexional ou como reaccionarían actores como a Unión Europea ou nacións latinoamericanas ante unha escalada militar ou económica.

No plano interno estadounidense, a retórica de Trump pode lerse tanto como unha estratexia electoral dirixida á súa base como unha manobra para presionar por concesións. Fontes oficiais da Casa Blanca non ofreceron detalles adicionais sobre plans concretos nin sobre o calendario das conversacións con La Habana.

Mentres tanto, en Cuba a situación humanitaria ligada aos cortes eléctricos continúa sendo unha prioridade para as autoridades e a cidadanía. Observadores internacionais e organismos humanitarios seguen de cerca a evolución da crise enerxética e chaman a solucións que eviten un deterioro maior das condicións de vida na illa.

A comunidade internacional permanece atenta aos próximos pasos de Washington e La Habana, e á posible evolución das negociacións que, por agora, combinan declaracións belixerantes e contactos discretos para intentar aliviar unha crise que ameaza con prolongarse.