O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia fixou en 18 anos a pena para un veciño de Pontevedra condenado por varios delitos de violencia sexual e de xénero cometidos en agosto de 2022. A sala rebaixou en tres anos a condena anterior da Audiencia Provincial ao aplicar a nova regulación penal e o principio de retroactividade da lei máis favorable. Os feitos ocorreron en dous episodios distintos, o 21 e o 26 de agosto de 2022, e a vítima sufriu agresións e coaccións no ámbito da relación de parella.

En primeira instancia a Audiencia Provincial de Pontevedra impuxo unha pena total de 21 anos de prisión por cinco delitos vinculados á violencia sexual e de xénero. O Tribunal Superior revisou ese fallo tras analizar a aplicación do marco normativo introducido pola chamada lei ‘solo sí es sí’. A modificación penal variou os tramos de pena aplicables aos delitos de agresión sexual, o que motivou a recalificación das condenas.

O tribunal pronunciouse fixando en oito anos de prisión a pena por cada un dos delitos de agresión sexual considerados probados. A eses dous delitos súmanse dúas condenas por lesións no ámbito da violencia sobre a muller e un delito de coaccións leves, que constitúen o conxunto da pena final. O condenado aínda pode presentar recurso ante o Tribunal Supremo.

Como se produciron os feitos

Segundo a sentenza, o primeiro episodio tivo lugar a mañá do 21 de agosto de 2022 no domicilio dos pais da vítima, en Pontevedra. O acusado acudiu ao fogar, onde a muller se atopaba soa tras ter pasado a noite alí, e, desde unha posición de superioridade, obrigouna a manter relacións sexuais mediante forza física.

«Tras collela con forza, estando ela sobre a cama e a pesar de que tentou defenderse, propinoulle diversas patadas e puñetazos polo corpo e obrigouna a manter relacións sexuais en contra da súa vontade», recolle a resolución.

Tras o primeiro episodio, a sentenza recolle que o acusado abandonou a vivenda e regresou horas despois, chamando insistentemente á vítima e pedindo que lle permitise entrar. Cinco días despois, o 26 de agosto de 2022, no piso no que convivían e tras consumir alcol e cocaína, o agresor repetiu a conduta e forzou de novo á muller.

Fundamentos xurídicos e alcance da decisión

O TSXG basea a redución da pena na inaplicación incorrecta do principio de retroactividade da lei penal máis favorable, previsto no artigo 2.2 do Código Penal. A nova lei estableceu que o abano de penas para a agresión sexual oscila entre catro e doce anos, fronte aos seis a doce previstos anteriormente, o que permitiu rebaixar as penas individuais.

No seu fallo, o tribunal explica que, «co xogo das circunstancias concurrentes, aplicando o criterio da sentenza, excepto no extremo do marco normativo, debe fixarse agora en oito anos de prisión por cada delito de agresión sexual». Esa motivación foi determinante para que a condena global pase de 21 a 18 anos.

Os maxistrados tiveron en conta tanto a tipificación dos delitos como as circunstancias concurrentes valoradas na sentenza orixinal. A redución non altera a cualificación dos feitos como graves nin a consideración da violencia de xénero, que permanece como elemento central do procedemento.

A vítima obtivo o recoñecemento dos episodios e das lesións derivadas das agresións, aspectos que constan como probados na resolución. A decisión do TSXG non pecha a vía xudicial, xa que o condenado pode recorrer a sentenza ante o Tribunal Supremo, que sería a instancia que dirimiría agora posibles discrepancias sobre a interpretación da norma.

O caso pon de manifesto as dificultades que xeraron as reformas penais recentes arredor da violencia sexual e da aplicación retroactiva de normas máis favorables. Xuristas consultados noutras causas sinalaron que a interpretación dos tribunais sobre os novos marxes punitivos seguirá marcando decisións similares en procedementos pendentes.

O proceso xudicial mantén aberta a posibilidade de novas impugnacións, pero por agora a resolución do Tribunal Superior deixa como pena firme, salvo recurso, unha condena que suma 18 anos de prisión polos delitos acreditados contra a muller en Pontevedra.