O presidente do Partido Popular, Alberto Núñez Feijóo, afirmou este martes que sente «orgullo» polo legado español en América Latina e pediu contextualizar as recentes palabras do Rei, nas que este recoñeceu «moitos abusos» durante a conquista. Feijóo fixo estas declaracións nunha entrevista en esRadio en Madrid, tras a difusión dunha conversa privada do xefe do Estado nun museo co embaixador mexicano. A súa intervención busca situar o debate na vertente cultural e xurídica do pasado hispano.
O dirigente conservador insistiu en que as manifestacións do monarca non foron un discurso institucional, senón un diálogo privado gravado durante a visita ao Museo Arqueológico de Madrid xunto ao embaixador Quirino Ordaz Coppel. Feijóo subliñou que no momento da charla non había medios de comunicación acreditados, só o equipo audiovisual da Casa Real, e reclamou prudencia á hora de interpretar ese intercambio.
Para o líder do PP, a discusión pública debe abranguer o conxunto da mensaxe e non centrarse só nunha frase concreta. Feijóo apelou a poñer en perspectiva os feitos históricos e as consecuencias culturais que, ao seu xuízo, perduran na relación entre España e as nacións latinoamericanas.
Contexto e defensa do legado
Feijóo defendeu que a chegada dos españois a América propiciou unha «comunidade lingüística e cultural excepcional» que, segundo el, pesa máis no balance histórico que os episodios concretos da conquista. No seu argumento aludiu a institucións e normas que, sostivo, marcaron unha diferenza na súa época fronte a outros imperios.
«Foi unha conversa, que non declaración, que non discurso institucional, e eu creo que hai que contextualizalo en todo o que dixo, non só nunha parte do que dixo.»
O presidente do PP invocou elementos como as Leyes de Indias e figuras históricas que, na súa opinión, representan esforzos por regular e protexer dereitos naqueles territorios. Nese marco mencionou a Fray Bartolomé de las Casas e ao corpus xurídico que, segundo Feijóo, introduciu normas relativas a universidades, hospitais e algúns dereitos dos pobos indíxenas na época de los Reyes Católicos.
Reacción política e debate público
Feijóo rexeitou reinterpretacións unilaterais do episodio e rexeitou que o seu partido trate de apropiarse do contexto. Chamou a evitar anacronismos ao valorar feitos do século XV cos criterios do século XXI e defendeu comparar actuacións de diferentes imperios para matizar xuízos históricos.
«Por favor, fagamos un pouco de contexto, porque se non, sacando as cousas de contexto chegamos ao absurdo.»
O presidente popular tamén sinalou que os que sacaron fragmentos do contexto foron outros actores políticos fóra de España, citando expresamente ao ex presidente mexicano Andrés Manuel López Obrador, a quen atribuíu responsabilidade na instrumentalización do asunto. Feijóo precisou que a súa intención non é negar os abusos documentados, senón situalos dentro dunha análise máis ampla.
As palabras de Felipe VI, nas que admitía «moitos abusos» na conquista de México, reavivaron o debate sobre memoria histórica e as responsabilidades simbólicas de institucións contemporáneas. A conversa gravada durante a visita do monarca abriu disputas sobre se ese recoñecemento esixe posicionamentos políticos ou medidas simbólicas posteriores.
No eido político, a intervención de Feijóo busca consolidar un discurso que enfatiza os lazos culturais e xurídicos da hispanidade como contrapunto a lecturas críticas do pasado. A súa apelación ao contexto pretende, ademais, pechar filas en torno a unha interpretación máis favorable do legado español en América Latina.
Queda por ver se o episodio terá máis repercusións na axenda diplomática con México ou se se circunscribirá a un debate de opinión pública sobre como abordar episodios históricos complexos desde a ética e a política contemporáneas.
