A Xunta de Galicia aprobou este luns no seu Consello a declaración como Proxecto de Interese Autonómico (PAI) da actuación urbanística prevista no barrio de O Vinteún, en Ourense, que contempla a construción de 1.435 vivendas nunha parcela de 134.345 metros cadrados. O anuncio responde á vontade do Executivo autonómico de axilizar trámites e enmarcar a intervención na súa estratexia para promover solo residencial, co obxectivo de acelerar a oferta de vivenda protexida.
Segundo a documentación oficial, polo menos o 80% das vivendas previstas serán de réxime protexido, e o resto destinarase a vivendas libres. A edificación plantexase en bloques de tres a cinco plantas, adaptando a volumetría desde as zonas máis centrais cara aos lindes do desenvolvemento.
O ámbito afectado sitúase no norte do núcleo urbano, entre a entrada da N-525 e a zona industrial dos Coíñas, e ademais da oferta residencial incorpora usos terciarios coa intención de dinamizar a vida do barrio. O proxecto tamén prevé a creación de 342 prazas de aparcadoiro de titularidade pública, das que dez estarán adaptadas a persoas con mobilidade reducida.
O proxecto e o ámbito
O PAI que impulsa a Xunta engloba unha operación que, segundo os planos remitidos, reorganiza e urbaniza unha franxa que até agora carece de ordenación pormenorizada. O deseño contempla espazos verdes e dotacionais, así como viarios que conecten de forma máis directa a área co resto da cidade.
A altura proposta dos bloques (tres a cinco plantas) busca compatibilizar a densidade residencial coa integración no entorno consolidado. Os promotores sinalan que a combinación de aloxamentos protexidos e libres axudará a cubrir distintas demandas de acceso á vivenda na capital provincial.
As 342 prazas de aparcadoiro públicas forman parte da aposta por garantir estacionamento nun barrio que, nas previsións, verá incrementada a súa poboación e a súa actividade comercial. A integración de usos terciarios pretende, ademais, ofrecer servizos próximos ás novas promocións e evitar a monofunción residencial.
Tramitación e calendario
O Consello acordou impulsar a tramitación mediante a figura do PAI, un instrumento autonómico que posibilita declarar actuacións de interese superior ao ámbito local e, polo tanto, acelerar licenzas e expropiacións necesarias. Esta vía reduce prazos administrativos e permite intervir con maior celeridade que os procesos urbanísticos ordinarios.
Unha vez publicado o PAI no Diario Oficial de Galicia (DOG), abrirase o prazo de información pública para a presentación de alegacións por parte de particulares, administracións e colectivos. A Xunta prevé lanzar a licitación da obra no segundo semestre de 2027 e iniciar as obras en 2028, segundo o calendario que acompaña o expediente.
A actuación en O Vinteún enmárcase na estratexia autonómica para xerar solo residencial suficiente para a construción de 25.000 vivendas nos próximos anos, das cales 20.000 serían protexidas. O Executivo rexional defende que esta política é clave para atallar o déficit de oferta e facilitar o acceso á vivenda ante a crecente demanda en varias áreas urbanas galegas.
Con todo, a declaración como PAI adoita suscitar debates sobre a coordinación cos concellos e as necesidades reais do barrio. O uso da figura autonómica, que limita nalgúns casos a capacidade de decisión municipal, foi motivo de reivindicacións por parte dalgúns concellos en intervencións anteriores.
Desde a administración local de Ourense aínda non se fixo pública unha valoración oficial sobre a aprobación do PAI. Tampouco se detallaron no expediente cuestións como a mitigación do impacto no tráfico ou as conexións co transporte público, aspectos que probablemente se abordarán na fase de consultas e nas eventuais alegacións.
O anuncio xera expectación entre promotores, axentes sociais e veciños, que seguirán de cerca a apertura do período de información pública para coñecer con detalle os condicionantes urbanísticos, as actuacións previstas en materia de servizos e as compensacións que acompañarán a posta en marcha do proxecto.
