O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, annunciou tras a reunión do Consello que o Goberno galego presentará unha demanda contra o Estado para recuperar os gastos ocasionados polo vertido de pélets ligado á perda de contedores do buque Toconao en decembro de 2023. A reclamación busca que o Executivo central asuma a responsabilidade polos traballos de limpeza realizados nas costas galegas, que segundo a estimación autonómica supuxeron un desembolso de 2,3 millóns de euros. Rueda defendeu a vía xudicial despois de que a Xunta non lograse que o Estado actuase de forma voluntaria.

O incidente produciuse o 8 de decembro de 2023, cando o cargueiro Toconao perdeu varios contedores a unhas 80 millas de Viana do Castelo, en augas portuguesas, e un deles contiña ao redor de mil sacos de pélets, que suman aproximadamente 26,2 toneladas. A chegada destas pequenas boliñas de plástico ás praias afectou a máis de 630 areais en 66 concellos da fachada atlántica galega, onde traballaron a pé de praia máis de catrocentos operarios e voluntarios para a súa retirada. A Xunta sostén que os custos derivados desa mobilización foron cuantiosos e que corresponde ao Estado, polas súas competencias na loita contra a contaminación mariña, asumir a carga económica.

Na comparecencia, Rueda explicou que a decisión de acudir aos tribunais obedece á falta de resposta do Goberno central ás reiteradas solicitudes da comunidade autónoma para iniciar actuacións de reclamación contra os responsables do vertido. O presidente autonómico pretende non só recuperar o gasto realizado en 2023 senón tamén sentar criterio xudicial que facilite a compensación en eventuais incidentes futuros. Fontes da Consellería sinalaron que, tras repetir os requerimentos sen avances, esgotaron a vía administrativa e optaron pola acción xudicial.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

A vía penal polos feitos seguiu un percorrido propio: a comezos de 2026 a maxistrada do Xulgado de Primeira Instancia de Noia, praza 2, acordou o sobresemento definitivo da causa que investigou posibles responsabilidades penais relacionadas co vertido. Ese arquivo non invalida, en cambio, a reclamación civil ou administrativa de custos que agora impulsa a Xunta. O Executivo galego apela á regulación sobre protección do litoral e á obriga do Estado en materia de contaminación mariña para fundamentar a súa demanda.

O cálculo dos gastos reclamados responde a un operativo amplo e prolongado. A actuación despregou recursos humanos sobre o terreo en decenas de praias, maquinaria e loxística de transporte e tratamento de residuos, ademais de labores de coordinación cos concellos implicados. A Xunta remarcou que a cifra reclamada inclúe tanto a retirada de pélets como a xestión dos residuos xerados, labores que, subliñan, asumiron custo directo durante 2023 ata completar os traballos de desescombro e saneamento.

A decisión xudicialista abre un novo fronte na relación entre a Xunta e o Goberno central, nun marco de tensións por competencias medioambientais e por quen debe responder economicamente ante episodios de contaminación con orixe fóra de augas españolas. Desde a administración galega avértese da necesidade de establecer unha práctica clara que permita recuperar os custos en casos similares, para evitar que as comunidades autónomas asuman en solitario o impacto económico e ambiental de vertidos internacionais.

Ademais do anuncio sobre os pélets, o Consello aprobou o decreto que regula a Formación Profesional en Galicia, un texto que o presidente vinculou á modernización do sistema formativo e a unha maior conexión co tecido produtivo e coa investigación. O novo marco propón máis flexibilidade e mecanismos para favorecer a colaboración público-privada e o recoñecemento de novas cualificacións, nun momento en que a FP galega roza cifras récord de alumnado, con máis de 71.000 estudantes no presente curso.

Na sesión do Executivo autonómico tamén se informou do esgotamento do crédito do Plan Renova destinado á compra de vehículos híbridos e eléctricos: os 3,5 millóns de euros asignados consumíronse en apenas un mes tras recibir máis de 1.500 solicitudes. Rueda e o seu equipo destacaron o éxito da demanda polas axudas, pero subliñaron asemade a prioridade de combinar incentivos con políticas que reduzcan a contaminación e reforcen a protección das costas, obxectivo que agora a Xunta pretende defender nos tribunais coa reclamación polos pélets.