Un equipo de investigadores logrou que ratos de laboratorio experimenten un ciclo semellante á menstruación humana mediante enxeñaría xenética e activación química controlada. O achado, divulgado en BioRxiv o 8 de marzo de 2026, abre a porta a estudar enfermidades xinecolóxicas como a endometriose e a dor menstrual cun modelo animal máis próximo ao humano.

A novidade radica en modificar liñas de rato para activar a decidualización —o cambio celular que prepara o útero tras a ovulación— sen necesidade de implantación embrionaria. Así, os investigadores conseguiron que a capa funcional do endometrio se desprenda e rexenere de forma cíclica, un fenómeno que na natureza só se dá en menos do 2% dos mamíferos.

Como lograron o modelo

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

Os científicos combinaron modificacións xenéticas en dúas liñas de rato. Introduciron receptores activables farmacoloxicamente, coñecidos como DREADDs, en células uterinas clave.

Ao administrar compostos que activan estes receptores controláronse sinais intracelulares como o calcio e os niveis de cAMP. Esa manipulación, xunto coa presenza de progesterona, desencadeou a decidualización e o posterior desprendemento do tecido.

En ratos non modificados, a decidualización ocorre só tras a implantación do embrión. O novo deseño permite inducir ese proceso de forma cíclica, reproducindo etapas do ciclo menstrual humano que ata agora eran difíciles de estudar no laboratorio.

Que achega este modelo

O avance ofrecerá un marco experimental para investigar mecanismos celulares e moleculares implicados na saúde uterina. Entre as aplicacións sinaladas polos autores inclúense:

Estudar a fisioloxía da rexeneración endometrial sen feridas ou cicatrices.

Probar novas terapias para a endometriose e tratamentos da dor menstrual.

Explorar factores xenéticos e ambientais que modulan a resposta uterina.

Ao facilitar ensaios preclínicos máis representativos, o modelo pode reducir a fenda entre resultados en roedores e eficacia clínica en persoas. Porén, os expertos subliñan que segue existindo distancia biolóxica entre especies.

Limitacións e precaucións

O traballo está dispoñible como preprint en BioRxiv, polo que aínda require revisión por pares e replicación independente. Os autores advirten que o modelo emprega activación química artificial, o que non reproduce todos os matices do ciclo humano.

Tampouco elimina a necesidade de estudos en tecidos humanos e ensaios clínicos. Algunhas diferenzas na sinalización hormonal e na resposta inmune entre ratos e persoas poden condicionar a translación dos achados.

Ademais, o uso de modelos transxénicos suscita debates éticos sobre a manipulación animal e a interpretación dos resultados. Investigadores e bioeticistas reclaman transparencia e criterios estritos para experimentos que busquen aplicacións clínicas.

Perspectiva sanitaria

Para pacientes e profesionais, a nova representa un avance esperanzador. Un modelo que reproduza fases do ciclo menstrual facilita comprender por que xorden dor e alteracións crónicas.

Porén, a comunidade científica insiste na cautela: a promesa terapéutica existe, pero deberá validarse con estudos adicionais e fases preclínicas rigorosas antes de considerar ensaios en humanos.

En resumo, a creación dun rato que menstrúa amplía as ferramentas da investigación reprodutiva. Se se confirma e valida, podería acelerar o desenvolvemento de tratamentos para afeccións que afectan a millóns de mulleres en todo o mundo.