A Consellería de Sanidade da Xunta prepara unha lei para regular a transformación dixital do sistema público de saúde e consolidar a atención non presencial, como a atención telefónica e as videoconsultas. O departamento liderado por Antonio Gómez Caamaño inicia a tramitación do anteproxecto coa intención de aprobao este ano e remitilo ao Parlamento galego. A norma pretende dar cobertura xurídica á telemedicina, garantir a privacidade e a protección de datos e asegurar a cualificación dos profesionais. O obxectivo é que estas modalidades pasen a ser servizos estándar dentro da oferta sanitaria en Galicia.
Tras a expansión das consultas remotas durante a pandemia, o Servizo Galego de Saúde (Sergas) impulsou diversas iniciativas tecnolóxicas, pero operou ata agora mediante plans estratéxicos e instrucións internas. Esa fragmentación normativa limita a extensión e o uso seguro de ferramentas como a intelixencia artificial, o big data sanitario e a robotización clínica. Por iso, a Xunta considera necesario un marco xurídico único que unifique criterios e ofreza garantías xurídicas.
Case catro de cada dez consultas médicas realízanse por teléfono na actualidade, e as videoconsultas creceron arredor dun 9% no último ano, con especial incidencia na atención primaria e na anestesioloxía. Ademais, desenvólvese cada vez máis a monitorización de pacientes no domicilio como unha alternativa para o seguimento crónico. A nova lei quere integrar estas prestacións no circuito habitual de atención, en lugar de consideralas solucións puntuais ou excepcionais.
Regulación e obxectivos
O texto que prepara Sanidade busca converter a atención non presencial nunha peza estable do sistema, incluíndo requisitos para a súa prestación, acceso e coordinación coa atención presencial. Tamén pretende impedir que a innovación se implante sen criterios comúns, facilitando a interoperabilidade e a continuidade clínica entre dispositivos e niveis asistenciais. Outro dos seus eixos é previr a exclusión dixital dos colectivos máis vulnerables.
«O uso das novas tecnoloxías vai aumentar moito nos próximos anos e por iso queremos establecer un marco xurídico xeral para regulalas sen impedir nin entorpecer o seu uso»
O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, defendeu tras o Consello da Xunta que a norma non debe ser unha traba, senón unha garantía para que a innovación se implemente con seguridade. A Consellería insiste en que a lei incluirá medidas concretas para protexer a privacidade, reforzar a ciberseguridade e acreditar a formación necesaria do persoal sanitario que utilice ferramentas dixitais. Ademais, promoverá accións específicas para evitar que as persoas maiores ou as que viven en áreas rurais queden fóra do novo modelo asistencial.
Intelixencia artificial e proxectos piloto
A futura lei tamén regulará o uso de sistemas automatizados que apoian decisións clínicas. Segundo a Xunta, xa se proxectaron máis de un millón de imaxes médicas mediante intelixencia artificial en servizos de urxencias e na atención primaria, experiencias que agora reclaman un marco xurídico. O conselleiro de Sanidade avanzou que este ano se desenvolverá un algoritmo para a detección precoz da diabetes, capaz de rexistrar e clasificar a máis de 20.000 pacientes nas súas diferentes fases.
«Trátase de garantir un uso seguro, ético e responsable»
Os responsables autonómicos subliñan que regular estas ferramentas non só implica eficiencia, senón obrigas claras sobre avaliación, validación, transparencia e responsabilidade. A lei abordará quen responde ante un fallo diagnóstico automatizado, como se integran os resultados na historia clínica e que estándares deben cumprir os provedores tecnolóxicos.
Na práctica, a norma pretende ofrecer seguridade xurídica a proxectos de monitorización domiciliaria, consultas por videoconferencia e plataformas de xestión clínica, así como fomentar o seu despregamento cando acheguen unha mellor experiencia para o paciente e resultados clínicos equivalentes ou superiores. Tamén impulsará a formación continuada do persoal para que o uso da telemedicina non dependa de iniciativas illadas.
A Consellería espera aprobar o anteproxecto antes de que remate o ano e abrir o proceso parlamentario a continuación. A partir de aí, o debate lexislativo deberá decidir os detalles sobre garantías, control e financiación das novas prestacións dixitais. En calquera caso, a iniciativa marca un paso relevante para normalizar a telemedicina en Galicia con criterios legais e éticos que acompañen o seu crecemento.
