Desde que o 28 de febrero comezou o ataque contra Irán, as conversas que Estados Unidos estaba a liderar para intentar pechar as crises en Ucrania e en Gaza paralizáronse, segundo fontes diplomáticas. O freo deixouse sentir de inmediato en acordos e citas previstas en Europa e no Golfo, mentres a escalada en Oriente Próximo reordena prioridades políticas e militares. A mediación que debía celebrarse en Abu Dabi o 5 de marzo e outras reunións preparatorias quedaron en suspenso pola concentración de actores internacionais na nova conflagración rexional. O cambio de foco ameaza con atrasar decisións clave sobre territorios ocupados, ceses do fogo e reconstrucción, e aumenta a incerteza sobre o futuro inmediato de ambos conflitos.

No caso ucraíno, a delegación que levou conversas a Ginebra a mediados de febreiro tiña previsto trasladarse a Abu Dabi para abordar, coa mediación estadounidense, o estatus dos territorios ocupados e os pasos para avanzar cara a unha solución negociada. Tamén se barallaron conversas preparatorias que poderían ter facilitado un encontro presencial entre o presidente ucraíno Volodímir Zelenski e o seu homólogo ruso, pero eses plans quedaron en suspenso pola crise en Irán. A propia presidencia ucraína admitiu que agora a atención dos seus aliados está centrada na situación en Oriente Próximo, o que deixa no aire o calendario das negociacións sobre fronteiras e seguridade.

A Administración de Washington tiña posto a resolución destes dous frentes na axenda exterior do seu segundo mandato, unha promesa reiterada polo presidente Donald Trump, pero a apertura do novo conflito obrigou a reordenar prioridades. Aínda así, a Casa Blanca mantén canais abertos tanto con Kiev como con Moscú, e o diálogo de alto nivel non se cortou do todo; a chamada entre Trump e o presidente ruso Vladímir Putin a principios de semana é un exemplo de que persisten contactos bilaterais. Non obstante, a capacidade da mediación estadounidense para impulsar encontros trilaterais e procesos multilaterais víuse reducida pola volatilidade rexional.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

En paralelo, as ramificacións da guerra en Irán teñen repercusións directas sobre a situación en Gaza. Estados Unidos e outros mediadores buscaban consolidar compromisos das monarquías do Golfo para financiar a reconstrucción da Franja tras os acordos de alto o fogo, pero o impacto político e económico sobre eses países puxo en dúbida a concreción desas promesas. A inquietude xerada pola escalada rexional podería traducirse nunha menor disposición a asumir grandes desembolsos internacionais ou nunha reorientación de recursos cara á defensa e á estabilidade doméstica, o que atrasaría aínda máis a rehabilitación de infraestruturas e a entrega de axuda humanitaria.

Algunhas consecuencias parecen, ademais, favorecer indirectamente a Rusia no plano económico e xeopolítico. A atención global desprazada cara Oriente Próximo e as alteracións nos mercados enerxéticos aliviaron parte da presión financeira que soportaba Moscú, segundo analistas consultados, con efectos que poderían prolongar a capacidade de resistencia rusa no conflito con Ucrania. Esa dinámica, combinada coa ralentización de sancións e de medidas coordinadas por parte de socios occidentais absorbidos pola nova crise, complica a folla de ruta que aspiraba a limitar as capacidades do Kremlin.

O aprazamento da reunión en Chipre entre responsables da Unión Europea e representantes ucraínos engade outra variable de incerteza: o proceso de adhesión de Ucrania á UE e os pasos administrativos e políticos que debía afrontar agora están en suspenso. Kiev, que segundo as súas palabras mantén contacto case diario con Washington, admite carecer por agora de sinais claras sobre a reanudación da trilateral con Estados Unidos e Rusia. Esta falta de horizonte afecta tanto á planificación política interna como á espera de axuda e apoios estratéxicos que debían consolidarse nas próximas semanas.

Para os negociadores en ambos frentes, o risco inmediato é que as ventás diplomáticas se pechen mentres aumentan as necesidades humanitarias e se consolidan novas realidades sobre o terreo. O estancamento nas conversas incrementa a probabilidade de que os procesos de terceiros —como a financiación internacional para a reconstrucción en Gaza ou os acordos de seguridade para Ucrania— se demoren indefinidamente. Ademais, a realineación de intereses no Golfo e o renovado protagonismo de actores rexionais poden modificar as condicións e mapas de incentivos que ata agora permitían avanzar nas conversas.

O resultado é un panorama máis fragmentado e difícil de xestionar: a guerra en Irán non só abre un novo fronte en Oriente Próximo, senón que rebasa a rexión e reconfigura a capacidade de mediación das potencias implicadas. A reanudación das negociacións dependerá da estabilización desa crise e da vontade —e capacidade— de Washington e dos seus socios para recuperar o impulso diplomático que quedou interrompido a finais de febrero. Mentres tanto, tanto Ucrania como Gaza afrontan un período de maior incerteza no que as solucións pactadas semellan, por agora, fóra do alcance inmediato da comunidade internacional.