Sergas e o sindicato O’Mega pecharon un pacto que permitiu desconvocar a folga indefinida iniciada o 2 de marzo. O acordo combina límites na actividade diaria, medidas retributivas e cambios nos Puntos de Atención Continuada (PAC), cun calendario de implantación progresiva e seguimento trimestral para asegurar o seu cumprimento.
Detalles do acordo e medidas concretas
O elemento que máis peso ten no día a día da Atención Primaria é a fixación dun teito efectivo de 30 pacientes por xornada nas axendas ordinarias de médicos de familia, pediatras e odontólogos. A intención, segundo o sindicato, é que ese límite permita avanzar cara consultas de 10 minutos por paciente, unha demanda recurrente nas mobilizacións dos últimos anos.
O’Mega definiu moi pronto ese punto como “a ferramenta esencial para reducir a sobrecarga asistencial e recuperar tempo clínico”.
«É a maneira de que a medicina de familia recupere a súa función asistencial e non sexa un trámite burocrático constante»,
explican fontes sindicais. Pola súa banda, a Xunta enfatiza que a medida se insire nun marco pactado previamente con outros colectivos e que o seu éxito dependerá de adaptacións organizativas.
O acordo non ignora a sobredemanda: establece mecanimos específicos para absorber a actividade que quede fóra do límite de 30. Esa atención extra canalizarase mediante axendas de sobredemanda e actividade extraordinaria fóra da xornada ordinaria, o que plantea desde o inicio tensións sobre a voluntariedade e a retribución desas horas.
No eido retributivo, a Consellería aceptou unha redución progresiva do umbral para cobrar a xornada complementaria especial: de 160 horas baixa a 140 este ano, quedará en 130 en 2027 e chegará a 122 horas desde o 1 de xaneiro de 2028. Ademais, prevese un marco para que as gardas en Primaria e PAC sexan de voluntariedade incentivada, con compromisos de creación de prazas e maior equidade salarial, previsto para o segundo trimestre de 2026.
Antecedentes: por que estaba en xogo a Atención Primaria galega
Non é a primeira vez que a Primaria galega chega ao bordo do conflito. A sobrecarga, o envellecemento das plantillas e a presión sobre os PAC —con episodios de saturación en zonas como Vigo e a comarca de Pontevedra— acenderon rumores e protestas intermitentes desde principios da década. Cómpre lembrar que a conversión de prazas e a aposta polo modelo do médico de familia como referente do sistema levan anos na axenda do Sergas.
A revisión dos PAC era unha demanda particularmente sensible. O pacto compromete a Xunta a fixar antes de xuño novos criterios de cómputo de xornada con efectos retroactivos desde o 1 de xaneiro de 2026, e abre a porta a revisar anualmente os plans funcionais deses dispositivos a partir de 2027. O sindicato insiste en que, cando a presión se dispare máis dun 30%, debe contemplarse o reforzo inmediato de efectivos; a Administración, en cambio, reclama prudencia e priorizará as decisións segundo os recursos dispoñibles.
Outro punto que quedou explícito é a continuidade da política de recoñecemento formativo: o pacto consolida a reconversión progresiva de prazas de facultativo especialista en prazas de médico de familia e reitera o recoñecemento do MIR como vía única de especialización. Para moitos colexios médicos da comunidade, este xiro reforza a profesionalización aínda que non despexa de raíz a carencia de persoal nas zonas rurais.
