Na gala dos premios Mestre Mateo celebrada en Vigo a noite do 22 de marzo de 2026, a película Antes de Nós alzouse como a gran gañadora con 13 galardóns. A súa directora, Ángeles Huerta, recolleu o premio á mellor dirección e recoñeceu que o filme —sobre Castelao e a súa muller Virxinia no trance de perder ao seu único fillo— conecta cunha perda moi persoal: a recente morte da súa nai.
Gala e reaccións: un triunfo que non buscaba polémica
A consecución de trece premios non foi motivo de estridencias por parte de Huerta. «Vivín a gala con normalidade», dixo no escenario, insistindo en que non quería entrar en polémicas nin confrontacións con outras obras nominadas, en alusión a Sirat, de Oliver Laxe, que representou a España nos Óscar. Na historia dos Mestre Mateo, Antes de Nós empata con Dhogs de Andrés Goteira como as películas con máis distincións acumuladas ata a data, un fito que subliña a boa saúde creativa do cine en Galicia, polo menos en premios.
Ao recibir o galardón á mellor dirección, Huerta foi clara: a súa intención nunca foi facer historia por sumar trofeos, senón servir a unha película concebida en clave íntima e emocional. «Sométese á valoración técnica e artística», engadiu, amosando á vez a humildade habitual nas entrevistas que concede desde que saltou ao primeiro plano do audiovisual galego. Segundo fontes próximas á organización, a Academia valorou tanto a dirección como o conxunto interpretativo e a produción, aspectos que levaron a obra a dominar a noite.
O recoñecemento reabriu o debate sobre o alcance do cinema galego no panorama nacional e internacional. Non é a primeira vez que un título de aquí atrae a atención alén das nosas fronteiras, pero si é raro que unha película tan ligada a unha figura tan emblemática da cultura galega xere consenso en tantos apartados técnicos e artísticos á vez.
Humanizar un ídolo: Castelao visto desde a perda
O núcleo de Antes de Nós é a experiencia do duelo: a película narra o proceso que atravesan Castelao e Virxinia tras perder ao seu fillo único. Huerta explicou que a súa achega non pretende ser didáctica senón cinematográfica; busca baixar do pedestal para mostrar as contradicións e a humanidade dun personaxe que adoita presentarse como un ídolo intocable.
A conexión persoal da directora coa historia resultou clave para o ton do filme. Entre aceptar o proxecto e dicir definitivamente que si, Huerta sufriu a perda da súa nai. «Entre ese momento e dar o sí definitivo, morreu a miña nai», contou na gala, traducindo ao castelán a frase que emocionou a sala. Ese vínculo íntimo co tema do duelo permitiulle abordar a dirección desde un lugar de verdade e empatía, principio que, na súa opinión, habilita o espectador a achegarse a Castelao non como mito, senón como home do seu tempo.
«Nós, a xente do cine, temos a obriga de emocionar», afirmou Huerta ao recibir o seu premio, reclamando para o cine unha función emocional ademais da artística.
A película tamén propón unha lectura sobre o futuro da parella tras a traxedia, unha especie de punto seguido na vida de dúas persoas que probablemente nunca deixaron atrás por completo aquel dor. Esa mirada é a que, segundo a directora, permite abrir novas preguntas sobre o legado de Castelao sen traizonalos: mostrar a súa vulnerabilidade tamén contribúe á súa comprensión.
Colaboracións, ecosistemas fráxiles e proxectos por vir
Dirixir un guión asinado por Pepe Coira foi para Huerta un reto e un privilexio. Coira, figura consolidada do audiovisual galego, aporta unha voz que a directora…
