miércoles, 15 de abril de 2026 | Galicia, España
ÚLTIMA HORA ¿Cómo viven los gallegos ‘Supervivientes’? Participantes, audiencia y fenómeno social en Galicia
Galego Castelán

Cervantes e o Dereito

Cervantes e o Dereito

Os últimos acontecementos relacionados con Cervantes dereito xeraron un intenso debate na opinión pública. Analistas e especialistas coinciden en sinalar que nos atopamos ante un punto de inflexión que podería marcar o rumbo dos próximos meses.

A riqueza xurídica na obra de Cervantes

Os detalles que xurdiron revelan unha situación complexa que require un análise detallado. Hai xa tempo que, con ocasión dunha releitura do Quixote na edición publicada polo Instituto Cervantes e Crítica baixo a dirección de Francisco Rico, puiden apreciar en toda a súa dimensión algo que ata entón me pasara bastante desapercibido: a riqueza xurídica da obra culminante do xenio das nosas letras.

A variadísima traxectoria vital de Cervantes, «acumulou ao longo da súa vida unha experiencia persoal de grande riqueza e grande complexidade» afirma Muñoz Molina, e reflíctese no Quixote, que a miúdo entra en contacto co mundo do xurídico entendido amplamente.

A iso engádese que nos anos en que viviu Cervantes «medrou inusitadamente –escribe Muñoz Machado– o estamento dos letrados e tamén a técnica da anotación e a aplicación das súas glosas e comentarios, as citas continuas dos seus criterios».

Non é, pois, nada estraño que a mente desperta e a sensibilidade absorbente do alcalaíno se empapase do lado xurídico da realidade que o rodeaba e a volcasse no Quixote e noutras obras súas.

Antecedentes familiares e experiencias persoais

O contacto persoal de Miguel de Cervantes co xurídico, do que máis adiante esbozarei algunhas pinceladas, é, por outra banda, algo que vén de lonxe na súa familia. O seu avo Juan de Cervantes «estudou lexislación, chegou a tenente de corrixidor e desempeñou diversos cargos públicos en diferentes pobos e cidades, Alcalá entre eles. A vida de don Juan de Cervantes –engade Trapiello– parece sacada dunha das novelas do neto. Pasouna pleiteando. Ás veces polos demais, outras por conta propia».

Tampouco o seu pai, Rodrigo de Cervantes, quedou alleo ao tufillo dos xulgados, xa que, perseguido polos acredores, arrastrou á familia a un peregrinar por España con escalas en Cabra, Sevilla e Madrid.

Con estes antecedentes familiares e xa en Madrid, Cervantes –tras entrar en contacto con Juan López de Hoyos e manter algún tipo de relación con quen acabaría sendo influyente secretario de Felipe II, Mateo Vázquez– agrediu a Antonio de Sigura, un turbio personaxe con relacións na corte, polo que o 15 de setembro de 1569 se ditou unha orde de procura e captura contra el, acusado de ter ferido con derramamento de sangue a Sigura.

Cervantes abandona España para non afrontar estes problemas coa xustiza e, tras a súa etapa en Italia e Arxel, volve a Madrid no Nadal de 1580, «deixando atrás as lembranzas da súa mocidade, decide que ten que reiniciar a súa vida buscando o amparo real», sinala Fernández Álvarez.

Pero buscar o «amparo real» equivale a enfrontarse con unha faceta da relación de Cervantes co Dereito: facelo cunha das capas máis espesas que rodean a Felipe II e Felipe III, a dos que exercen o oficio das letras tal como se entende no Quixote, isto é, co mu

Compartir esta nova

C

Carmen Dorado

Periodista especializada en cultura y sociedad gallega. Colaboradora habitual en medios digitales del noroeste peninsular.

Únete a la conversación

Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.

🇪🇸 Castellano