Fernando Carballa protagoniza en marzo en Madrid un dobre itinerario expositivo que reúne denuncia ecolóxica e experimentación material. Ata o 22 de marzo, a sala María Teresa Tellería do Real Xardín Botánico acolle Fotosíntese Atlántica, comisariada por Lola Varela, mentres que en paralelo o creador presenta no espazo Studio RGF unha colección de pezas cerámicas de carácter experimental. Ambas propostas revelan a dobre pulsión do artista: converter a arte nun vehículo de protesta fronte á degradación do entorno atlántico e, ao mesmo tempo, explorar novas posibilidades plásticas a partir de materiais residuais. A iniciativa encaixa cos actos do 270 aniversario do Real Xardín Botánico, que incorpora así unha lectura crítica da paisaxe e da memoria industrial.
A mostra no Xardín Botánico concíbese con vontade de manifesto máis que como unha simple exposición esteticista. O discurso visual de Carballa parte das agresións históricas e recentes sufridas polos ecosistemas costeiros e fluviais, e pretende poñer en alto problemas que en moitos casos permanecen invisibilizados. Nesa liña, a obra dialoga co pasado industrial de Galicia e con episodios concretos que marcaron a percepción pública do litoral. A sala, coa súa atmosfera de museo-ciencia, reforza o efecto de alarma que busca a mostra.
Entre os fitos que o artista denuncia aparecen a instalación na ría de Pontevedra dunha fábrica de celulosa nos anos sesenta e a ameaza máis recente de proxectos de gran escala, como o anunciado proxecto de macrocelulosa en Palas de Rei que podería poñer en risco a cunca do Ulla. Carballa non elixe o ton da evocación romántica senón o da acusación documentada: o seu traballo funciona como rexistro e como chamada de axuda ante riscos acumulados. Esa intención converte as pezas en documentos comprometidos coa conservación e en estímulos para o debate público sobre a planificación industrial.
A comisaria sinalou que, ademais das agresións industriais, a exposición quere chamar a atención sobre procesos ambientais menos visibles pero igualmente devastadores, como a eucaliptización masiva que despraza os bosques autóctonos galegos. Esa transformación da paisaxe, ligada a modelos de explotación forestal intensiva, aparece na narración da mostra como un dos mecanismos que agravan a perda de biodiversidade. O montaxe procura que o público recoñeza como as políticas e as prácticas económicas modulan o aspecto do territorio e as súas funcións ecolóxicas.
Para materializar esa crítica, Carballa prescinde en boa medida de pigmentos industriais e recorre a restos do propio mar: algas, laminarias, sargazos e caparaces de moluscos integran a paleta e a textura de moitas pezas. Converter eses elementos en materia plástica non só achega texturas e aromas distintos, senón que inviste simbolicamente a relación entre suxeito e obxecto: os residuos do ecosistema recuperan espazo e voz no relato artístico. A operación, en palabras de quen viron o montaxe, reubica a axencia na propia materia que sufriu a agresión.
No Studio RGF, pola súa parte, a proposta incide na vertente material e técnica da obra de Carballa. Alí móstranse pezas cerámicas que exploran o límite entre o utilitario e o escultórico, froito de procesos experimentais co fotopolímero, a fotografía e o ensamblaxe. Ese ponte entre técnica e concepto permite ler a cerámica como laboratorio de ideas: formas que gardan memoria do mar, técnicas que incorporan restos e procedementos que cuestionan a noción de materia limpa e separada.
A inauguración das mostras contou coa presenza de María-Paz Martín Esteban, directora do Real Xardín Botánico, xunto á comisaria e ao propio artista, acto no que se subliñou
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.