Crisis silenciosa: o abandono animal, unha ferida aberta en Galicia

A realidade detrás dos casos de maltrato: que está fallando?

No corazón de Galicia, lonxe do bulicio das grandes cidades, o abandono e a neglixencia cara aos animais seguen sendo unha constante que raramente acapara titulares. Porén, cada vez que xorde un caso especialmente grave, como o recente achado de máis dunha vintena de cans en condicións insalubres na zona de Meira (Moaña), reábrese un debate necesario sobre a responsabilidade colectiva e as carencias do sistema. Máis alá do horror puntual, a pregunta persiste: por que seguen repetíndose estas situacións a pesar da maior sensibilidade social cara ao benestar animal?

O papel das protectoras: voluntariado fronte á desidia

En Galicia existen decenas de asociacións que, con recursos limitados e grazas ao esforzo de voluntarios, tratan de paliar os efectos do abandono animal. Cando se detecta un caso grave, como o de Meira, son estas entidades as primeiras en intervir, facilitando atención veterinaria e buscando alternativas de acollida. Aínda así, o volume de traballo e a gravidade dalgúns rescates poñen a proba a capacidade destes colectivos, que adoitan asumir tarefas que corresponderían ás administracións.

As protectoras tamén denuncian a falta de medios e a ausencia dunha rede de apoio institucional efectiva. En cada operativo, atopan animais que requiren longos procesos de recuperación, tanto física como emocional. Os cans, especialmente aqueles que sufriron maltrato prolongado, precisan meses de coidados para superar traumas e enfermidades, e non sempre é posible atoparlles un fogar definitivo.

Normativa e sancións: avances e materias pendentes

O marco legal galego e estatal avanzou nas últimas décadas, dotando de maior protección aos animais e endurecendo as sancións por maltrato ou abandono. Porén, a aplicación práctica dista de ser exemplar. A maioría dos expedientes por abandono rematan en multas de baixo importe, e os procesos xudiciais adoitan dilatarse. Ademais, a falta de rexistros efectivos e o escaso control sobre a cría e tenza de animais dificultan a prevención.

Casos como o de Meira evidencian a necesidade dunha maior vixilancia e dunha actuación coordinada entre corpos de seguridade, veterinarios e servizos sociais. A identificación dos responsables e a imposición de sancións exemplares son pasos imprescindibles, pero insuficientes se non veñen acompañados de campañas educativas e dun reforzo dos mecanismos de control.

O abandono rural: un fenómeno que transcende o anecdótico

A diferenza das zonas urbanas, onde os animais abandonados adoitan ser recollidos con relativa rapidez, o medio rural agocha realidades invisibles. En aldeas e pequenas parroquias, os cans destinados á caza ou vixilancia a miúdo acaban esquecidos en fincas ou atados durante anos, sen apenas contacto humano nin atención veterinaria. O caso de Meira, con máis de vinte cans en condicións extremas, non é un feito illado, senón un reflexo dunha problemática máis ampla e estrutural.

A tenza irresponsable e a percepción dos animais como ferramentas de traballo máis que como seres sintientes alimentan unha cultura da indiferenza. Cando a situación sae á luz pública, adoita ser porque o problema chegou a un extremo insostible e as consecuencias para os animais xa son irreversibles.