Cando os grandes proxectos deportivos tensionan a convivencia local

Un novo episodio na difícil integración entre empresas e clubs

O crecemento das infraestruturas deportivas adoita traer consigo oportunidades e retos para a comunidade onde se implantan. No municipio de Mos, a evolución da contorna deportiva desatou un conflito que transcende o desacordo entre dúas entidades privadas e abre un debate sobre a xestión do espazo común e a responsabilidade social dos grandes actores económicos fronte aos seus veciños.

O trasfondo: espazo público, dereitos adquiridos e convivencia

Dende hai anos, os grandes clubs deportivos apostaron por ampliar os seus complexos e modernizar as súas instalacións, non só en Galicia, senón en todo o país. Porén, este tipo de proxectos adoita implicar reordenacións urbanísticas que afectan a outros usuarios da contorna. En Mos, a ampliación das instalacións dun club de fútbol de referencia cruzouse coas necesidades dunha residencia de maiores que, como tantos outros servizos sociais, depende da accesibilidade e da mobilidade dos seus usuarios e traballadores.

O conflito, de fondo, radica na interpretación e cumprimento dun acordo sobre o uso dun terreo como aparcadoiro, un asunto que pode parecer menor, pero que na práctica determina a vida cotiá de centos de persoas. Cando os compromisos adquiridos en proxectos urbanísticos quedan en entredito, os afectados adoitan verse obrigados a recorrer á vía xudicial, unha estratexia custosa e que raramente satisfai a ningunha das partes.

O papel das administracións e a responsabilidade social

En situacións coma esta, a pregunta inevitable é cal debe ser o papel das administracións municipais e autonómicas. ¿Deben limitarse a arbitrar cando xorden litixios entre particulares, ou deberían velar de xeito máis activo polo interese xeral, supervisando que os acordos contractuais non queden en papel mollado?

As grandes inversións deportivas adoitan ser recibidas con entusiasmo pola promesa de dinamización económica e proxección mediática para a localidade. Pero a miúdo pásase por alto o impacto sobre o tecido social preexistente, en especial cando se trata de colectivos vulnerables como as persoas maiores ou os traballadores de servizos esenciais.

Este caso en Mos non é unha excepción en España. Noutras cidades, os procesos de expansión de instalacións deportivas provocaron friccións semellantes: dende problemas de tráfico e ruído ata disputas polo uso de solo público ou privado. O denominador común é a necesidade de buscar fórmulas de convivencia que non supediten o benestar local aos intereses das grandes entidades.

A quen beneficia a xudicialización do conflito?

O inicio de accións legais por parte dunha empresa asistencial contra unha entidade deportiva de renome adoita acaparar titulares, pero rara vez resolve o fondo do problema. Máis alá do resultado xudicial, o que queda en cuestión é a capacidade de diálogo e de cumprimento da palabra dada. Os xulgados poden dirimir a legalidade, pero dificilmente restauran a confianza entre veciños.

Para os usuarios e familiares da residencia afectada, a falta de prazas de aparcadoiro non é un detalle loxístico, senón unha barreira diaria que condiciona o seu acceso a servizos fundamentais. Para o club deportivo, a xestión urbanística das súas instalacións é un desafío técnico e económico, pero tamén unha oportunidade para demostrar o seu compromiso coa comunidade que o acolle.

A pregunta clave é: poden convivir o desenvolvemento deportivo e os servizos sociais sen que un absorba os recursos e dereitos do outro? ¿Estanse a deseñar as novas infraestruturas deportivas cunha visión integradora, ou seguen primando os intereses particulares?