Canto pode soportar o peto global? O conflito en Irán reaviva o temor a unha nova crise alimentaria

Un repunte de prezos que alimenta vellas feridas

Mentres a atención internacional segue centrada nos movementos diplomáticos e militares en Oriente Próximo, outro tipo de batalla líbrase lonxe dos focos: a de millóns de familias que ven como o custo de encher a neveira volve medrar. O recente aumento do 2,4% nos prezos de alimentos básicos como cereais, leite e azucre ten máis significado para a economía cotiá do que a simple vista parece. Non se trata só de cifras ou gráficas: detrás de cada décima porcentual está o impacto real nos fogares máis vulnerables, tanto en Galicia coma en calquera recuncho do planeta.

A economía mundial, refén das tensións xeopolíticas

O conflito en Irán non só tivo consecuencias inmediatas no terreo político e militar, senón que provocou novos abalos nos mercados internacionais. O encarecemento da enerxía, estreitamente vencellado ao conflito, trasladouse á cadea de subministración alimentaria. Aínda que ata agora a oferta global de cereais servira de colchón, o encarecemento dos combustibles ameaza con trasladar a presión aos consumidores. O custo do transporte, a produción e a distribución de alimentos depende en gran medida da estabilidade nas rutas enerxéticas, e calquera alteración tradúcese rapidamente en aumentos de prezos.

Onde están os límites da resistencia alimentaria?

A memoria colectiva aínda conserva o recordo da crise alimentaria vivida durante a pandemia. Agora, o escenario repítese, aínda que con matices diferentes. Un responsable municipal consultado por este medio apunta que, se a situación en rexións clave como o estreito de Ormuz se prolonga, «non se descartan novos repuntes que dificulten o acceso a produtos esenciais». A diferenza da crise sanitaria, nesta ocasión a vulnerabilidade vén marcada por factores xeopolíticos máis que pola escaseza produtiva. Porén, o resultado podería ser similar: unha presión crecente sobre os sistemas de protección social e un aumento do risco de inseguridade alimentaria.

O efecto dominó nos países importadores

O incremento do prezo dos alimentos básicos afecta con especial dureza aos países que dependen das importacións para abastecer á súa poboación. Para moitos estados en vías de desenvolvemento, mesmo unha suba moderada pode supoñer unha fenda significativa na capacidade de compra da cidadanía. Neste contexto, organizacións internacionais advertiron da posibilidade dun «efecto cascada» que derive en maiores tensións sociais e económicas, especialmente se as hostilidades na rexión se alongan.

Non só Oriente Próximo: a interconexión global multiplica os riscos

A miúdo fálase dos conflitos afastados coma se as súas consecuencias fosen alleas á nosa vida diaria. Porén, os mercados internacionais de alimentos funcionan coma un delicado sistema de vasos comunicantes. Calquera alteración significativa nun punto estratéxico, como Oriente Próximo, acaba por afectar aos prezos e á dispoñibilidade en supermercados e despensas de todo o mundo. Este fenómeno, xa observado en crises anteriores, volve poñer de manifesto a fragilidade da seguridade alimentaria global e a necesidade de diversificar as fontes de abastecemento.

Pode a política amortecer o golpe?

Fronte a esta situación, a resposta dos gobernos e das institucións internacionais será clave. Medidas que garantan a estabilidade dos mercados, o apoio aos produtores locais e a protección dos sectores máis vulnerables preséntanse como imprescindibles. Non abonda con observar a evolución dos prezos: requírese unha acción coordinada que anticipe os posibles escenarios e minimice o impacto sobre quen menos marxe ten.
<