¿Idade ou talento? O debate sobre a promoción laboral na administración pública

Unha paradoxa sen resolver: experiencia si, ascenso non

O acceso á xubilación converteuse nun tema central nunha sociedade que envellece a un ritmo acelerado. España, en particular, afronta un escenario no que as persoas prolongan a súa vida laboral máis alá dos 65 anos. Porén, persisten obstáculos legais e culturais para quen desexa seguir desenvolvéndose profesionalmente dentro da administración pública. Este dilema tomou forma en Galicia, onde unha funcionaria de Ourense decidiu levar o seu caso ante instancias internacionais, cuestionando os límites que impón a normativa vixente.

Fenda legal: por que se permite traballar pero non progresar?

O que resulta paradoxal na función pública española é que permite ao persoal solicitar prórrogas para continuar traballando ata os 70 anos, pero restrinxe o acceso a promocións ou ascensos máis alá de certa idade. Para quen dedicou décadas á administración, esta limitación pode interpretarse como unha contradición: se se considera que unha persoa está en condicións de seguir ocupando o seu posto, por que non se lle recoñece tamén a posibilidade de acceder a maiores responsabilidades?

Esta situación levou a que persoas cunha ampla experiencia e coñecemento institucional se vexan apartadas dos procesos de promoción, a pesar de que continúan desempeñando as súas tarefas con normalidade. A consecuencia é unha sensación de estancamento profesional e unha posible vulneración dos principios de igualdade e non discriminación que, en teoría, rexen o emprego público.

Idadismo: unha discriminación invisible

O fenómeno da discriminación por idade, coñecido como idadismo, segue sendo unha realidade pouco visible no ámbito laboral español. A diferenza doutros tipos de discriminación, o idadismo adoita estar normalizado ou mesmo xustificado baixo argumentos de renovación xeracional ou eficiencia. Porén, expertos en dereitos laborais advirten que excluír aos traballadores maiores dos procesos de ascenso non só limita as súas opcións profesionais, senón que priva ás institucións da riqueza que supón a diversidade etaria.

«Sentímonos apartados e discriminados», afirman quen se ven afectados por estas barreiras normativas.

As leis e regulamentos que rexen a promoción interna na administración xeral do Estado quedaron, nalgúns aspectos, ancorados no pasado. Mentres a sociedade evoluciona cara a un horizonte onde a lonxevidade e a capacidade conviven, as normas semellan partir da premisa de que a idade, por si soa, determina a aptitude para asumir novos retos.

Un desafío con proxección internacional

O caso galego transcende o ámbito local e nacional ao elevarse ante organizacións internacionais, como a ONU, que advertiron sobre o impacto do idadismo no exercicio dos dereitos fundamentais. A dimensión internacional da denuncia pon de relevo que o problema non é anecdótico nin exclusivo dun territorio, senón que se inscribe nunha tendencia global onde a lexislación adoita ir por detrás das realidades sociais.

Noutros países europeos xa se produciron debates semellantes, e algúns optaron por revisar as súas políticas para garantir que a igualdade de oportunidades se aplique sen distinción de idade. En España, porén, a reforma da función pública neste aspecto segue sendo unha asignatura pendente, a pesar dos chamamentos de colectivos sindicais e de asociacións de empregados públicos.