O 26 de marzo de 2011 quedou marcado na axenda cultural da cidade cando, baixo o ceo de Beiramar, se inaugurou o gran equipamento que prometía transformar o fronte marítimo. Quince anos despois, o Auditorio Mar de Vigo segue a ser un emblema urbano: escenario de concertos, congresos e debates sobre como debe integrarse a arquitectura contemporánea na vida cotiá de Vigo.
Unha estrea con voces coñecidas e un proxecto ambicioso
A apertura oficial aquel día correu a cargo da cantante Luz Casal e da soprano viguesa Begoña Salgueiro, nomes que subliñaron a vocación musical do edificio dende o seu inicio. A obra, peza central dun plan máis amplo de rexeneración, ocupou unha parcela de 26.000 m2 e supuxo un investimento que daquela se cifrou en 12.000 millóns de pesetas (uns 85 millóns de euros). Non era só un auditorio: era o buque insignia dunha ambición por converter Beiramar nun espazo de lecer, comercio e convivencia en substitución da antiga actividade portuaria.
A xénese do proxecto remóntase a comezos dos anos 2000: o concurso municipal, ao que se presentaron figuras como David Chipperfield, Francisco José Mangado, José Valcárcel e César Portela, buscaba un deseño que falase da potencia de Vigo. Mesmo Santiago Calatrava estivo entre os finalistas, aínda que renunciou máis adiante. A elección de César Portela en marzo de 2001 marcou a aposta por unha peza arquitectónica que o propio autor definiu con imaxes mariñas: un faro orientado á ría e ao monte do Castro.
«O auditorio transmitirá a potencia de Vigo, unha urbe imparable», dixo daquela Portela, e engadiu que a súa proposta «vai iluminar a cidade e toda a ría».
Máis alá da arquitectura: a memoria de Casa MAR e o custo da transformación
A parcela elixida non era neutra: sobre ela erguíase a antiga factoría de Casa MAR, a sede da empresa Motopesqueros de Altura Reunidos (MAR), S.A., fundada en 1939 e consolidada como un dos maiores grupos pesqueiros privados de España. A factoría de Beiramar, inaugurada en 1955 coa presenza do réxime, foi durante décadas un símbolo da actividade industrial e da conexión de Vigo cos caladoiros mundiais.
A intención inicial do proxecto de Portela incluía a conservación da fachada histórica. Porén, o deterioro da nave fixo inviable o seu mantemento e optouse pola demolición integral. Aquela decisión, dolorosa para quen coñece a cidade e o seu pasado industrial, deixou na paisaxe unha pegada que aínda divide opinións: por unha banda, o orgullo por un equipamento contemporáneo; por outra, a nostalxia por unha memoria obreira e portuaria que desapareceu baixo o formigón.
A substitución de factorías por usos terciarios —comercio, residencias, lecer— formou parte dunha visión de cidade orientada a atraer turistas e congresos, ao tempo que a mellorar a calidade de vida urbana. O auditorio, neste relato, debía funcionar como catalizador: traer actividade cultural de primeiro nivel e proxectar o nome de Vigo fóra de Galicia.
Balanzo a 15 anos: usos, retos e expectativas
Durante este quince anos e máis, o equipamento acolleu dende concertos internacionais ata congresos profesionais e presentacións institucionais. A súa programación tentou combinar propostas populares e repertorios máis especializados, aproveitando a boa acústica e as prestacións técnicas do edificio. Porén, como adoita ocorrer con grandes infraestruturas culturais, a valoración pública é ambivalente: para moitos é un orgullo que proxecta a imaxe moderna da cidade; para outros, un custo difícil
