O campo galego busca a súa salvación entre as corporacións

O son inconfundible da sala de muxido volve soar nunha explotación do municipio coruñés da Laracha. Porén, quen agora xestiona o día a día destas instalacións non descende das familias que dedicaron suor e patrimonio a levantar o negocio. Trátase dunha sociedade empresarial que decidiu dar o salto ao sector primario. Este movemento, lonxe de ser unha anomalía, comeza a perfilarse como a táboa de salvación para un tecido rural que vía como o seu estilo de vida se extinguía ao mesmo ritmo que os seus efectivos humanos.

O fin do legado familiar tradicional

Durante xeracións, o esquema de traspaso no agro galego foi un cantar de xesta íntimo e particular. Os maiores dedicaban a súa vida enteira á compra de parcelas, á mellora xenética do gando e á modernización das naves, coa esperanza silenciosa de que un fillo ou un neto recollese o testemuño. Non obstante, a crúa realidade demográfica destrozou este modelo. As explotacións de vacún de leite, que esixen unha dedicación de 24 horas ao día, os 365 días do ano, perderon por completo o seu atractivo para as novas xeracións, formadas nun ecosistema sociolaboral radicalmente distinto.

O resultado deste desapego xuvenil é unha paisaxe sementada de naves baleiras e cabanas gandeiras diezmadas. Cando o patriarca ou matriarca decide que as forzas xa non dan para máis, a sentenza histórica era a liquidación e o envío dos animais ao matadoiro. Unha traxedia íntima que, multiplicada por milleiros, se traduce no colapso da economía de numerosas comarcas do interior.

Do sangue ao capital: a transición do modelo

Ante a incapacidade de manter a estrutura de «empresa familiar», o sector está a asistir a unha silenciosa pero profunda corporativización. Os activos agrarios —terras, maquinaria de alto valor, cotas de produción e, sobre todo, cabezas de gando— están deixando de ser un patrimonio ligado a un apelido para converterse en vehículos de investimento empresarial. Este cambio de paradigma obriga a redefinir o concepto de agricultor e gandeiro, afastándoo da figura romántica do traballador solitario e achegándoo á dun xerente dunha peme tecnificada.

Neste novo escenario, a transición en localidades como A Laracha non se negocia na sobremesa dunha comida familiar, senón a través de sociedades limitadas que ven no sector lácteo unha oportunidade de rendibilidade. Estes novos actores achegan capital fresco, mentalidade de xestión e unha visión estratéxica que, a miúdo, as estruturas tradicionais carecían pola propia natureza da súa fundación.

O papel das administracións como intermediarias

Esta viraxe estrutural non sería viable sen a intervención decidida do entramado institucional. A administración autonómica tivo que espertar da súa letanía para actuar como unha especie de «matrimonio civil» do campo. A través de diversas ferramentas públicas de intermediación, búscase poñer en contacto a quen quere abandonar a actividade —pero desexa ver o seu esforzo perpetuado— con investidores ou profesionais que buscan expandir a súa carteira de negocios.

Evitar que o tecido produtivo se perda por un mero problema de falta de información ou de contacto é o obxectivo primordial destas políticas. As oficinas agrarias convertéronse, neste sentido, en inmobiliarias de empresas rurais, onde o valor principal non é só o ladrillo, senón a capacidade de xerar riqueza a partir da transformación da materia prima. O caso do municipio coruñés é un exemplo claro de como esta mediación logra cristalizar en operacións que salvan decenas de postos de traballo directos e indirectos.