Un terzo dos desempregados supera os 55 anos e a reinserción complícase
A mellora recente nos indicadores laborais de Galicia é evidente en termos agregados, pero agocha unha tensión estrutural que podería lastrar a recuperación a medio prazo: unha parte moi significativa das persoas que buscan traballo pertence á franxa de idade máis avanzada. Ese perfil plantea retos distintos aos da poboación activa máis nova e obriga a repensar as políticas públicas e as estratexias empresariais.
Un de cada tres desempregados ten máis de 55 anos, un dato que non só reflicte a composición demográfica da comunidade, senón tamén barreiras específicas que estes traballadores afrontan para volver ao mercado laboral. Aínda que o emprego global mostra sinais de dinamismo —con máis dun millón de cotizantes na Seguridade Social na rexión—, a caída do paro entre os maiores de 55 anos non seguiu o mesmo ritmo que a media, o que suxire problemas de inserción persistentes.
Por que a idade se traduce nunha desvantaxe laboral?
As razóns son múltiples e combinadas. En primeiro lugar, existen prexuízos nalgúns procesos de selección que asocian idade con menor produtividade ou resistencia ao cambio. En segundo lugar, hai un desaxuste entre as competencias demandadas polos sectores en crecemento e as habilidades dunha parte da plantilla madura, sobre todo en materias dixitais. Ademais, factores como problemas de saúde, responsabilidades familiares ou expectativas salariais diferentes poden dificultar a reincorporación a certos empregos.
O resultado é dobre: por unha banda, persoas cunha ampla experiencia e capacidade quedan fóra de postos onde a súa aportación podería ser valiosa; por outra, as empresas perden a oportunidade de estabilizar plantillas con perfís con altos niveis de compromiso e coñecemento do sector.
Sectores e oportunidades: onde hai marxe para a inclusión
Algúns sectores amosan maior dinamismo na contratación e poderían absorber parte desta oferta de traballo se se aplican medidas de adaptación. O impulso de actividades ligadas á tecnoloxía e á información —que están liderando a creación de emprego nalgúns nichos— esixe, non obstante, formación específica. Outros sectores tradicionais vinculados ao turismo e á hostalaría, especialmente en períodos de temporada alta, necesitan man de obra e poderían ofrecer empregos adaptados se se combinan con programas de inserción.
Un responsable laboral da administración local apunta que hai talento desaproveitado e que a solución pasa por unir incentivos para empresas e programas de reciclaxe profesional.
Que medidas funcionan (e cales poderían implementarse)
A experiencia doutros territorios europeos amosa que os resultados son mellores cando as políticas combinan varios instrumentos: incentivos fiscais á contratación de traballadores maiores, axudas para a adaptación do posto e da xornada, formación continua orientada a competencias dixitais e programas de intermediación laboral que acompañen á persoa durante a procura activa.
Tamén hai marxe para iniciativas empresariais: redeseñar tarefas para aproveitar a experiencia, promover o traballo a tempo parcial ou por proxectos, e apostar pola titoría interna na que traballadores con traxectoria transfiran coñecemento a equipos máis novos. Estas prácticas non só reducen o sesgo por idade, senón que adoitan mellorar a produtividade e a retención.
Implicacións sociais e económicas
A alta presenza de desempregados maiores ten un custo social e fiscal. Aumenta o risco de pobreza e exclusión, presiona as contas das prestacións sociais e pode traducirse nunha menor recadación se amplas capas da poboación quedan fóra do circuito laboral. Nun contexto demográfico envellecido como o de Galicia, desaproveitar
