O futuro dos terreos militares nas cidades: un reto pendente na Coruña

Vellas instalacións, novas oportunidades urbanas

En varias cidades españolas, a presenza de terreos militares ou estatais en desuso plantexa dende hai anos un debate sobre o destino destes espazos e o seu potencial para reforzar o tecido urbano. A situación da Coruña non é unha excepción: os solares de titularidade castrense convertéronse nun exemplo paradigmático das tensións entre o interese público local e a xestión patrimonial estatal. O antigo cuartel de automóbiles, situado xunto a unha das principais arterias de entrada e próximo a grandes centros comerciais, representa unha das últimas grandes bolsas de solo sen aproveitar na contorna coruñesa.

O encaixe entre intereses municipais e Defensa: un proceso complexo

A recente disposición do Ministerio de Defensa a negociar a cesión dunha parte destes terreos á administración local, aínda que condicionada a unha contraprestación económica, reabre un debate que transcende á cidade e repítese noutras urbes do país. Os concellos, necesitados de solo para novos equipamentos públicos e espazos verdes, chocan habitualmente cos criterios de rendibilidade e xestión patrimonial que guían ao Estado central. Fronte ás demandas de gratuidade por parte das corporacións locais, a Administración Xeral adoita esgrimir a obriga de rendibilizar os seus activos, máis aínda en contextos de restricións orzamentarias.

Precedentes e modelos sobre a mesa

O caso coruñés atopa eco en experiencias previas doutras cidades galegas e españolas onde a reconversión de antigos solos militares permitiu dotar barrios enteiros de novas zonas residenciais ou servizos públicos. Porén, os tempos e condicións destas transformacións foron moi desiguais: nalgúns casos, o Estado acordou vendas a prezos de mercado; noutros, pactáronse fórmulas mixtas ou permutas, e só en contadas ocasións houbo transferencias gratuítas, sempre xustificadas por proxectos de indubidable interese xeral.

No pasado, tanto en Galicia coma noutras comunidades, a negociación sobre estes activos estivo marcada pola disparidade de criterios: mentres os concellos reclaman que os terreos revertan en beneficio da cidade, Defensa insiste no seu dereito a obter recursos para a modernización das súas infraestruturas. A falta dunha normativa clara que regule estas transferencias engade incerteza e prolonga os procesos de diálogo, a miúdo durante anos, como aconteceu no caso do solar da Coruña.

O desafío da rexeneración urbana na Coruña

O enclave do antigo cuartel, rodeado de áreas industriais e comerciais, multiplica o valor estratéxico destes terreos para o futuro desenvolvemento da cidade. O propio concello expresou en distintas ocasións o desexo de destinar parte desta superficie a equipamentos comunitarios ou infraestruturas que beneficien aos barrios limítrofes, tradicionalmente carentes de espazos verdes e dotacións suficientes. Porén, a necesidade de asumir un desembolso económico para facerse coa titularidade limita a capacidade de manobra municipal e obriga a buscar fórmulas imaxinativas de financiamento.

A situación, lonxe de ser un caso illado, pon de manifesto a importancia de articular políticas públicas que faciliten a rexeneración de espazos infrautilizados. Neste contexto, xorden interrogantes lexítimos: ¿Deben os solos públicos reverter ás cidades sen custo cando o seu destino é o interese colectivo? ¿É razoable que o Estado priorice a obtención de recursos fronte á mellora da calidade de vida urbana? ¿Que mecanismos poden garantir acordos xustos e áxiles para ambas partes?