O Executivo constatou ante o Senado que non ten previsto desenvolver o réxime de incentivos ligado ao segundo rexistro da frota pesqueira española —coñecido como Resae—, unha medida que o sector reclama desde hai anos para tratar de frear as continuas rebanderizacións. A norma que creou ese rexistro apareceu no BOE en 2015, pero a fórmula de desgravacións fiscais e de cotizacións que prometía nunca chegou a regulamentarse.
Que dixo o Goberno e como chega a noticia
A resposta oficial produciuse tras unha pregunta escrita formulada por senadores do Partido Popular, que pedían ao Executivo activar «un mecanismo de Segundo Rexistro para a frota pesqueira de bandeira española» co fin de reter unidades e tripulacións. O Goberno lembrou que hoxe existen dous rexistros —o Rexistro Xeral da Frota Pesqueira (RGFP) e o Resae— pero sen plans concretos para despregar os incentivos fiscais que en seu día se anunciaron.
A orde que deu forma ao Resae en xuño de 2015 xa anunciaba a intención do Executivo daquela —a ministra Isabel García Tejerina— de aplicar «unha serie de desgravacións fiscais e das cotas á Seguridade Social» para evitar a «deslocalización» de barcos. Con todo, o propio artigo desa orde explicitaba que o réxime de outorgamento se desenvolvería regulamentariamente, un desenvolvemento que, a día de hoxe, non se produciu.
En declaracións a pé de pantalán, responsables de armadoras galegas e representantes de tripulacións subliñaron que o baleiro regulamentario deixa sen ferramentas a un sector que leva anos vendo como parte da súa frota segue pondo outra bandeira por razóns competitivas ou fiscais. Non é o mesmo dicir que existe un rexistro que activar unha política de incentivos que realmente modifique a ecuación económica á que se enfrontan os armadores.
A batería de rebanderizacións e a preocupación nos portos
A realidade no terreo é palpable nos pantaláns de Vigo, Marín e A Coruña: casos recentes demostran que o éxodo continúa. Buques con capital español abandonaron a enseña nacional e navegan hoxe con bandeiras tan dispares como Omán, Mauritania ou Angola. Nomes concretos que saíron na prensa nos últimos meses son o Txori Bi —agora operando baixo pabellón de Omán—, o Praia de Rodeira, exportado a Mauritania para a pesca de polbo, e o Curbeiro, que xa faena con bandeira angoleña.
Trátase, en moitos casos, de barcos con base ou capital en Galicia, o que engade unha dimensión local ao problema: a perda de unidades repercute nos astaleiros, provedores de aparellos, portos e tamén no emprego fixo e estacional da tripulación. A sinal, ademais, envía un efecto chamada cara a outras xurisdicións que ofertan réximes máis vantaxosos ou menos custosos en termos de impostos e custos laborais.
A tripulación, pola súa banda, sostén que manter a bandeira española sen medidas que melloren a competitividade condénaos a perder oportunidades. En paralelo, existe outra disputa que alimenta o malestar: a interpretación da lei do IRPF sobre a exención para traballos en augas internacionais, que afecta á retribución neta dos mariñeiros que traballan lonxe da costa.
«A correcta aplicación da exención debe centrarse na extraterritorialidade dos traballos realizados, no efectivo desprazamento do contribuínte…», recolle unha recente resolución do Tribunal Supremo sobre a materia.
Antecedentes xurídicos e fiscais: o debate do IRPF
A batalla polo tratamento fiscal da tripulación adquiriu relevancia propia. A Lei do Imposto sobr
