Pilar Rosanes, nai de Josep, un mozo galego falecido en 2020, e o seu marido, Chus, estarán este martes no hemiciclo do Congreso para escoitar como unha demanda persoal se converte nunha proposta lexislativa: rebaixar os límites que determinan cando o exceso de velocidade deixa de ser unha sanción administrativa e pasa a ser delito. O que comezou como un duelo privado na AC-442 de Dumbría acabou por torear aos partidos e colocar a seguridade viaria na primeira liña do debate parlamentario.
Debate lexislativo e presenza emocional
A iniciativa, impulsada polo grupo maioritario, propón reducir de 80 a 70 km/h o umbral penal en vías interurbanas e de 60 a 50 km/h en entorno urbano. Con esos cambios, circular a 190 km/h por unha autoestrada ou superar os 80 km/h no centro da Coruña podería deixar de ser mera estatística para convertirse en delito con consecuencias penais reais. Para a familia Rosanes é un avance tangible, aínda que subordinan calquera vitoria á memoria de Josep e á posibilidade de evitar que outros sufran o mesmo.
A presenza de Pilar e Chus na Comisión de Seguridade Viaria non é anecdótica: levan anos visibilizando unha sensación estendida en Galicia, onde estradas secundarias cortadas por curvas, como a AC-442, multiplican a vulnerabilidade dos motoristas. A foto dun mozo estendido xunto á súa moto tras ser atropelado por un vehículo que invadiu o seu carril —o condutor ía a máis de 126 km/h nunha curva limitada a 70— foi recordada en decenas de comparecencias e escritos.
Ao chegar á Cámara, Pilar resumiu o que move a súa protesta cunha frase que xa soou en pasillos e mesas de negociación:
«Non é rabia, é xustiza»
A reclamación ten unha dobre dimensión: burocrática e emocional. No práctico, busca que os fiscais e os xuíces conten con parámetros máis esixentes para cualificar unha conduta como delito. No simbólico, reclama que a resposta do Estado deixe de parecernos insuficiente para as familias que perden a un ser querido nunha curva ou nunha estrada comarcal.
Antecedentes e o baleiro legal que denuncian as vítimas
A sentenza contra o condutor que atropelou a Josep foi unha das chispa que acendeu este movemento. Condenado a 2 anos de prisión, non chegou a ingresar na cadea porque carecía de antecedentes penais; un resultado que, para Pilar, é a demostración práctica de que o actual Código Penal ofrece «cadea ou nada» e que na mesa dos xuíces faltan opcións intermedias. «Non reclamamos vinganza», dixo, «pero si que a lei deixe de ser un refuxio para quen usan un coche como unha arma».
Ningunha comunidade en España é inmune fronte a este problema, pero Galicia ten perfís de risco recoñecibles: maior extensión de estradas secundarias, relevo abrupto e un tecido de vilas que obriga a mesturas de tráfico que multiplican a sinistralidade. Cómpre lembrar que a AP-9, arteria que atravesa a comunidade, é un escenario onde os episodios de velocidade elevada son frecuentes, e que os accidentes con motoristas novos adoitan concentrarse en treitos con curvas pechadas ou sinais de adiantamento. Por iso a proposta parlamentaria xera expectativas concretas na nosa comunidade.
Ademais, a familia Rosanes e outros colectivos de vítimas sinalaron a diferenza con modelos europeos onde a gradación das sancións permite castigos económicos ou medidas alternativas que, sen chegar á prisión, resultan disuasorias. Francia e Italia, por exemplo, contemplan escalas de sancións económicas maiores e fórmulas que combinan multas e perda de puntos con penas privativas de liberdade máis moduladas, algo que en España algúns ven como un baleiro lexislativo que se aproveita
