O profesorado galego consegue volver ás 18 horas lectivas

Tras anos de reivindicacións, o profesorado de Galicia recuperará por fin o horario lectivo previo aos recortes da crise. A Xunta anunciou a volta ás 18 horas semanais en Secundaria e a redución das ratios de alumnado, cambios longamente agardados nos centros educativos. A decisión, que se fará efectiva a partir do vindeiro curso, promete transformar o día a día en aulas e corredores de toda a comunidade.

Un retorno ás condicións previas á crise

Poucas veces unha medida administrativa xerou tanta unanimidade entre o profesorado galego. Non é para menos: a volta ao horario lectivo de 18 horas supón romper con máis dunha década de sobrecarga laboral imposta tras os recortes de 2012. Daquela, a Consellería de Educación elevou a 20 o número de horas de docencia directa en Secundaria, un incremento que tensionou os cadros de persoal, obrigou a reaxustes de quendas e, segundo sindicatos do sector, reduciu a capacidade de atención ao alumnado.

Agora, o calendario dá a volta. A Xunta comunicou que, a partir de setembro, restablécense as 18 horas semanais para o profesorado de Secundaria, Formación Profesional e Ensinanzas de Réxime Especial. Trátase dunha medida que equipara Galicia con outras comunidades que xa deron o paso, como Euskadi ou Andalucía. Un responsable do sector educativo consultado sinala que “era unha débeda pendente desde hai demasiado tempo”.

Menos alumnado por aula: unha vella demanda sindical

Reducindo o número de estudantes por clase, o departamento autonómico responde a outra reivindicación histórica dos sindicatos do ensino. As ratios baixarán progresivamente, segundo avanzan fontes institucionais, aínda que os detalles concretos sobre o máximo de alumnado por grupo aínda non transcenderon. O certo é que abonda con mirar as cifras dos últimos anos para entender a magnitude do cambio: nalgúns institutos de Vigo ou A Coruña, as aulas de primeiro de ESO chegaron a acoller máis de 30 adolescentes por docente.

A saturación de espazos non era o único problema. “A atención personalizada resentíase, e os casos de convivencia complexa xestionábanse peor”, admitía hai uns días un alto cargo municipal da área educativa. Non semella casualidade que, durante a pandemia, a redución dos grupos facilitase mellores resultados e menos conflitos, segundo apuntan varios equipos directivos.

O impacto na calidade educativa e na saúde laboral

Os sindicatos de profesorado ven neste xiro un avance esencial para a calidade educativa. Menos carga lectiva permitirá, aseguran, preparar mellor as clases, coordinarse entre departamentos e atender á diversidade do alumnado. Ademais, a saúde laboral do profesorado podería beneficiarse notablemente. Non é menor o dato: o sector docente é un dos máis castigados por baixas por ansiedade e estrés, segundo o último informe do Instituto Galego de Seguridade e Saúde Laboral.

Quen coñece o día a día dun instituto no Morrazo ou na comarca de Lugo sabe que as urxencias non se limitan a impartir materia. Orientación, reunións con familias, atención á diversidade… Todo suma. Un profesor con menos horas de clase pode dedicar máis tempo a tarefas imprescindibles que, ata agora, quedaban relegadas ao horario extraoficial.

Por outra banda, a redución de ratios impacta directamente no clima de aula. Menos alumnado por profesor equivale a máis posibilidades de detección temperá de dificultades, mellor seguimento académico e unha convivencia menos tensa. Así o corroboran estudos recentes do Consello Escolar de Galicia, que levan anos alertando sobre aulas masificadas e o seu efecto no fracaso escolar.

Contexto: unha década de recortes e mobilizacións

Cómpre lembrar que a ampliación do horario lectivo e o aumento de ratios foron dúas das medidas estrela durante a crise financi