O reto do solo urbano en Galicia: pódese frear a suba dos prezos da vivenda?

A presión sobre o solo: un obstáculo crecente

No actual escenario galego, a dificultade para acceder a vivenda propia ou en alugueiro vese agravada por un fenómeno que non deixa de intensificarse: o encarecemento do solo urbano. O último ano estivo marcado por un incremento rechamante do valor do solo para edificación, situando a Galicia á cabeza do crecemento estatal neste indicador. Máis alá da cifra concreta de aumento, o preocupante é o efecto dominó que este encarecemento produce en toda a cadea do sector inmobiliario, dificultando aínda máis o acceso a solucións habitacionais accesibles.

Por que sobe o valor do solo en plena crise?

O ascenso do prezo do solo urbano non pode interpretarse como un feito illado. Galicia, tradicionalmente con valores inferiores a outras rexións, experimenta agora un repunte que ameaza con reverter unha das súas vantaxes comparativas históricas. Algunhas voces do sector apuntan a unha combinación de factores: a escaseza de terreos listos para edificar, a lentitude dos procesos de recalificación urbanística e a presión demográfica nalgúns concellos, especialmente aqueles con maior actividade económica e universitaria.

Mentres tanto, a demanda de vivenda non dá tregua. A falta de oferta suficiente e o aumento dos custos de construción vense amplificados cando o solo, a materia prima básica, se dispara de prezo. O resultado: maiores dificultades para desenvolver vivendas a prezos competitivos e un círculo vicioso do que resulta difícil saír sen intervencións decididas.

O impacto na vivenda: quen paga a factura?

Aínda que o encarecemento do solo parece un asunto reservado a promotores e concellos, as súas consecuencias acaban repercutindo no cidadán. O prezo final dos pisos —tanto de nova construción como de segunda man— absorbe o sobrecusto do terreo, que representa unha proporción variable pero significativa do orzamento de cada promoción. Dende o punto de vista das familias, isto tradúcese en hipotecas máis abultadas ou alugueiros menos accesibles, dificultando a emancipación xuvenil e a estabilidade residencial de moitos fogares.

Algúns promotores advertiron xa que, se a tendencia non se reverte, os proxectos de vivenda protexida verán mermada a súa viabilidade e as iniciativas de rehabilitación urbana poderían quedar paralizadas. A paradoxa é evidente: nun contexto de crise habitacional, o aumento do solo ameaza con facer inaccesible a vivenda para unha parte cada vez maior da poboación.

Hai marxe para reverter a escalada?

Ante esta situación, cabe preguntarse se a administración galega e os concellos dispoñen de mecanismos eficaces para atenuar o encarecemento do solo urbano. As políticas públicas en materia de vivenda adoitan centrarse na promoción de vivenda accesible, a axilización de trámites urbanísticos e a mobilización de solo público. Porén, a experiencia en Galicia e noutras comunidades suxire que estes esforzos, aínda que necesarios, son insuficientes se non se acompañan dunha estratexia máis integral que ataque de raíz a especulación e a falta de oferta.

Algunhas propostas no debate público inclúen a creación dun banco de solo, o impulso de cooperativas e a colaboración estreita entre administracións e sector privado para facilitar o acceso a terreos edificables a prezos razoables. Porén, estes plantexamentos requiren tempo, consenso e unha adaptación á realidade de cada concello galego, onde a fragmentación do territorio e a dispersión poboacional impoñen retos específicos.