O risco silencioso dos pozos rurais volve acender as alarmas en Galicia

Un accidente mortal en Ames reaviva o debate sobre a seguridade no ámbito rural

A recente morte dunha muller de idade avanzada tras caer nun pozo nunha zona rural do municipio de Ames puxo novamente enriba da mesa un problema que, lonxe de ser anecdótico, afecta a boa parte do territorio galego: a falta de control e as deficiencias de seguridade nas infrastruturas tradicionais do campo.

Pozos e fosas: perigos cotiáns esquecidos

As zonas rurais de Galicia, como moitas outras da península, están salpicadas de pozos, alxibes e fosas que en moitos casos se remontan a xeracións pasadas. Estas construcións, antano vitais para o abastecemento de auga e a vida agrícola, hoxe conviven cunha poboación cada vez máis envellecida e con menor capacidade física para responder ante imprevistos. A tráxica nova de Ames é apenas o último exemplo dunha lista de accidentes que se repite ano tras ano, moitas veces con consecuencias fatais.

“Cantos pozos quedan aínda sen cubrir ou sinalizar nas nosas aldeas? Ata cando seguiremos lamentando perdas evitables?”

Segundo estimacións de asociacións veciñais e expertos en seguridade rural, milleiros destes elementos permanecen en activo ou semiabandonados, a miúdo sen as proteccións axeitadas. A normativa esixe dende hai anos a sinalización e cobertura dos pozos, pero a dispersión xeográfica e a falta de recursos dificultan un control efectivo.

Envellecemento rural e vulnerabilidade

O perfil das vítimas neste tipo de sucesos revela outro problema de fondo: o envellecemento imparable da poboación rural. A soidade, as limitacións físicas e a escaseza de acompañamento diario converten a moitas persoas maiores en potenciais vítimas de accidentes domésticos, cuxa gravidade se multiplica cando a axuda tarda en chegar. En zonas de difícil acceso ou con poboación dispersa, a resposta dos servizos de emerxencia pode verse condicionada pola distancia e a orografía.

No caso de Ames, o incidente produciuse a media mañá, pero mesmo en horario diurno a rapidez da intervención non sempre é suficiente para reverter o desenlace en situacións extremas. O acontecido volve poñer en primeiro plano a necesidade de repensar os servizos de atención e o apoio á terceira idade, especialmente en áreas pouco poboadas.

¿Solucións ou resignación?

As institucións públicas levan anos impulsando campañas de revisión e selado de pozos, pero os resultados son limitados. A colaboración cidadá é imprescindible, pero non abonda coa boa vontade: requírense recursos, seguimento e, sobre todo, unha mentalidade preventiva. Non se trata só de evitar sancións, senón de tomar conciencia do perigo real que supoñen estas estruturas en mal estado.

A miúdo, as traxedias como a de Ames saldánse con palabras de condolencia e promesas de “reforzar a vixilancia”. Porén, o paso dos anos demostra que as actuacións puntuais non substitúen unha política de prevención sostida. O reto está en compatibilizar o respecto polo patrimonio rural coas esixencias da seguridade contemporánea.

A memoria e a responsabilidade colectiva

Cada accidente deste tipo é un recordatorio das débedas pendentes co mundo rural galego. Máis alá da dor dunha familia e dunha comunidade, o que está en xogo é a capacidade de protexer aos máis vulnerables e de evitar que a vida cotiá se vexa truncada por riscos previsibles.

A pregunta que queda no aire é se a sociedade galega saberá responder a este desafío coa urxencia e o compromiso que merece, ou se seguirá aceptando como inevitábeis sucesos que en realidade poderían e deberían evitarse.

Conclusión: A recente traxedia en Ames debe converterse nun pun