A realidade dos montes vigueses é, cando menos, paradoxal. Nunha comarca onde a tradición forestal foi durante séculos o motor económico das comunidades rurais, hoxe atopámonos cunha grave contradición: existe un alto número de persoas en situación de desemprego que, porén, carecen da capacitación técnica requirida para protexer e xestionar de xeito sostible ese inmenso patrimonio natural que as rodea. Esta desconexión entre o talento humano local e as necesidades do territorio propiciou que o Goberno galego decidise dar un xiro estratéxico nas súas políticas de emprego e conservación.
A paradoxa do monte abandonado
As estatísticas sobre incendios forestais no noroeste peninsular non perdoan. Cada tempada estival repítense as mesmas imaxes e os mesmos lamentos, pero poucas veces se ataca a raíz do problema cunha visión a longo prazo. O abandono progresivo das zonas rurais deixou os montes nunha situación de extrema vulnerabilidade. Sen unha man humana que limpe o sotobosque, que xestione a biomasa acumulada e que estableza cortalumes naturais, o terreo convértese nun polvorín á espera da primeira faísca. Neste escenario, a formación especializada emerxe non só como unha ferramenta de prevención ambiental, senón como unha auténtica necesidade de seguridade colectiva.
Sinergias entre administracións e propietarios
É aquí onde cobra un sentido profundo a recente aposta institucional por fomentar a colaboración efectiva entre o sector público e as entidades privadas que custodian o territorio. Un modelo de xestión piloto, que será analizado proximamente polo executivo autonómico, busca romper coa burocracia tradicional. No canto de que a administración actúe de xeito illado, a nova folla de ruta contempla a alianza directa coas mancomunidades de montes. Estas agrupacións, que coñecen cada recuncho e cada vía de acceso das súas fincas, converteranse nas titoras directas dos novos axentes de conservación. A idea central é sinxela pero poderosa: transformar o coñecemento empírico do comuneiro nun plan de estudos oficial para desempregados.
A iniciativa pretende formar un grupo reducido de persoas en técnicas de prevención de lumes forestais, silvicultura e conservación do hábitat. Deste xeito, non se trata unicamente de inxectar diñeiro público nun problema crónico, senón de investir en capital humano. O alumnado destes programas mixtos non só obterá unha certificación que mellorará a súa empregabilidade futura, senón que desenvolverá o seu labor nas súas propias comunidades, xerando un impacto positivo e inmediato no entorno que os viu nacer.
O factor humano na prevención de desastres
A loita contra os incendios non se libra exclusivamente nos calorosos días de agosto con mangueiras e avións anfibios; gáñase, ou pérdese, durante os fríos meses de inverno con motoserra, desbrozadoras e unha planificación intelixente. Historicamente, a prevención foi a gran asignatura pendente das políticas forestais galegas, demasiado centradas na extinción e na dramática fase posterior á catástrofe.
¿Ten sentido seguir multiplicando o orzamento para apagar lumes se non destinamos unha fracción deses fondos a evitar que se acendan?
Esta cuestión retórica resoa con forza nos vales do sur da provincia de Pontevedra. A creación de patrullas de prevención formadas por veciños do propio municipio garante unha rapidez de resposta e unha dedicación que os efectivos externos, por moi ben equipados que estean, dificilmente poden igualar. Un traballador que medrou xogando neses bosques sabe perfectamente onde se acumula a maleza, por onde discorren as antigas vereas e cales son os puntos de maior risco ante a chegada do vent
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.