O escritor Fernando Aramburu reflexiona sobre a súa nova novela Maite, quinta entrega da saga Gentes vascas, e aborda a evolución do nacionalismo nun mundo globalizado. Para o autor, os movementos independentistas xa comprenderon que o Estado nación perdeu validez no contexto actual.
O Premio Nacional de Narrativa 2017 por Patria volve explorar nesta obra a complexidade do País Vasco contemporáneo. A través de personaxes femininas, Aramburu retrata vidas cotiás marcadas polo trauma do terrorismo.
Memoria dunha traxedia
O asasinato de Miguel Ángel Blanco en 1997 segue presente na conciencia do escritor. Aquel crimen simbólico ocorreu mentres Aramburu residía en Alemaña. Conectado precariamente a internet, seguiu a noticia pola radio durante 48 horas.
«Foi unha execución ralentizada e sumamente cruel», afirma. O ultimátum irrealista imposto por ETA demostrou a intención de mostrar forza tras a liberación de Ortega Lara.
O escritor recalca que Blanco non posuía recursos nin poder. A súa única condena foi a súa militancia no PP. A traxedia transformou para sempre a vida social no entorno vasco.
Literatura sen bandos
Ambos, Aramburu e Javier Cercas, defenden unha literatura equidistante. «Non son político», afirma o autor. «A miña labor é ofrecer calidade literaria, non ditar moraleixas.»
O seu compromiso parte dunha vinculación persoal cos temas tratados. No caso de Maite, a historia transcorre en rúas que el coñecía de neno. Un dos personaxes incluso replica a súa propia experiencia como expatriado.
Vozes femininas en primeiro plano
A sensibilidade feminina moldeou profundamente a súa visión narrativa. Fillo dunha nai activa, irmán dunha muller, pai de dúas fillas e marido desde hai 43 anos, Aramburu recoñece o seu universo feminino como fonte constante de inspiración.
En Maite, dúas mulleres encarnan conflitos íntimos e colectivos. A novela convértese así nun espazo onde o persoal e o histórico conflúen sen reproches.
Política e manipulación da memoria
Aramburu critica como certos líderes, como Isabel Díaz Ayuso, resucitan o legado da ETA con fins electorais. «Isto lles procura algún tipo de beneficio político«, opina. «Pero iso non axuda a honrar ás vítimas.»
Para o escritor, o abandono das vítimas é unha consecuencia do oportunismo partidista. El mesmo mantén un vínculo directo con quen sufriron o terrorismo. «Non podo permitir que se esborren da memoria.»
O tempo non curou por completo a ferida. Pero si permitiu avanzar. Hoxe os nenos vascos medran sen o medo que dominou a década dos 90. «Alegrome de que xa non haxa violencia», conclúe Aramburu.
Únete a la conversación
Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.