Friol, un dos concellos máis veteranos en manter vivas as feiras gastronómicas da provincia de Lugo, volveu inundar as súas rúas de cores, aromas e clientela este domingo. A trixésimo segunda edición da Festa do Queixo e Pan de Ousá reuniu preto de medio cento de queixeiras e 5 panadarías artesás nunha xornada que, animada polo bo tempo, a música e os obradoiros, atraeu a milleiros de visitantes.
Unha tradición que se abre á modernidade
A praza maior e as rúas adxacentes de Friol transformáronse de novo nun mercado onde o queixo —de vaca, de mestura, curados e frescos— ocupou o papel protagonista. Os postos, perfectamente aliñados, ofrecían aos visitantes unha mostra do traballo de décadas: queixos con cortiza natural, pezas con mofos nobres e formatos pequenos pensados para degustar no momento. Ao seu carón, as panadarías locais despregaron bolas e pans de brea, entre os que destacou o notorio pan de Ousá, unha especialidade que conserva técnicas e aromas tradicionais.
A presenza de música popular, obradoiros de elaboración de queixo e demostracións de amasado atraerón familias enteiras. Os nenos participaron en actividades adaptadas; os maiores, en catas comentadas que, sen tecnicismos, explicaban como recoñecer unha boa pasta, un punto de curación óptimo ou un pan con fermentación lenta. Segundo fontes municipais, a organización priorizou este ano as actividades participativas para achegar ás novas xeracións a cadea completa de produción.
As fotografías tomadas durante a xornada, entre elas as do reporteiro gráfico Xesús Ponte, evidenciaron a afluencia e a variedade: colas nos postos máis demandados, mesas compartidas onde se probaban racións e nenos coas mans manchadas de fariña. Non é só unha feira para mercar; é unha experiencia que mestura o gastronómico co social.
De onde vén a feira e por que importa
A Feira do Queixo e Pan de Ousá celebra un vínculo antigo entre a terra e o pan de cada día. En Galicia, e en boa parte da comarca lucense, o queixo e o pan foron produtos básicos de subsistencia que, co tempo, adquiriron identidade propia. Friol soubo conservar esa memoria. Dende hai máis de tres décadas a cita serve para poñer en valor non só o produto final, senón todo o proceso: o leite recollido en cubas, o callado manual, a fermentación controlada, o amasado e a cocción en fornos de leña.
Nun entorno marcado pola despoboación e o envellecemento rural, eventos coma este teñen unha dobre función: económica e simbólica. Véndense pezas de queixo e pan, si, pero tamén se vende a idea dun territorio vivo. Produtores que terían tirado a toalla hai anos atopan na feira un escaparate natural; mesmo algúns proxectos de mozos emprendedores aproveitan a convocatoria para testar produtos e recoller opinións directas do consumidor.
Porén, a tradición convive con retos evidentes. A competencia coas grandes industrias e a presión por manter estándares sanitarios e comerciais obrigan ás pequenas queixerías e panadarías a investir en equipamento e en formación. Ao mesmo tempo, a clientela esixe trazabilidade e certificacións, algo que non sempre é sinxelo para un produtor que traballa nun obradoiro familiar. Varias voces consultadas na feira insistiron na necesidade de apoios institucionais máis áxiles e de programas de promoción que conecten estas producións co turismo gastronómico da provincia.
Impacto local e calendario de futuro
En termos económicos, unha xornada coma a deste domingo deixa rendementos inmediatos: vendas directas, reservas en restaurantes e unha maior ocupación nos aloxamentos da zona. Pero a repercusión vai máis alá do día da feira. Os estantes das tendas delicatessen en Sa
