O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia rebaixou a 18 anos de prisión a condena impoñida a un veciño de Pontevedra por violar e agredir á súa parella en agosto de 2022, ao aplicar a nova normativa penal coñecida como ‘só sí é sí’ e o principio de retroactividade da lei máis favorable. A sala reduciu tres anos a pena que a Audiencia Provincial condenou en decembro, ao fixar en oito anos a pena por cada un dos delitos de agresión sexual. O condenado, que ademais suma delitos de lesións e coaccións leves, pode presentar recurso ante o Tribunal Supremo.

A decisión do Tribunal Superior parte da apreciación de que a Audiencia non aplicou correctamente a norma penal máis favorable, prevista no artigo 2.2 do Código Penal. O cambio lexislativo modificou o tramo penal do delito de agresión sexual, estreitando o mínimo desde seis a catro anos, o que obrigou a revisar as penas individuais. Tras analizar as circunstancias concurrentes e a motivación da sentenza anterior, a sala concluíu que corresponde reducir as condenas por agresión sexual a oito anos cada unha.

Con esa revisión, a suma das penas queda en 18 anos de prisión. Ademais dos dous delitos de agresión sexual, a resolución considera probados dous delitos de lesións no ámbito da violencia sobre a muller e un delito de coaccións leves contra a parella, que integran o cómputo total. O condenado mantén a posibilidade de acudir ao Tribunal Supremo para impugnar a resolución do Tribunal Superior.

Os feitos probados

Segundo a sentenza, a primeira agresión ocorreu a mañá do 21 de agosto de 2022 na vivenda dos pais da vítima en Pontevedra, onde a muller pasara a noite e se atopaba soa. O acusado acudiu ao domicilio e, desde unha postura de dominio, esixiu manter relacións; tras suxeitala con forza no dormitorio e a pesar da súa resistencia, golpeouna e obrigouna a manter relacións sexuais contra a súa vontade. Despois da agresión produciuse unha discusión e o agresor abandonou a casa, para regresar horas máis tarde mediante chamadas insistentes pedindo que lle permitiran entrar.

«Unha vez no interior da vivenda, desde unha posición dominante como varón e na crenza de que a muller debe satisfacer os desexos sexuais do home», propinoulle diversas patadas e puñazos e obrigouna a manter relacións sexuais en contra da súa vontade.

Os feitos repitíronse cinco días despois, o 26 de agosto, no domicilio no que convivían. Aquela noite, a sentenza relata o consumo de alcol e cocaína por ambos e un novo ataque no que o acusado lle arrincou a roupa e a forzou a manter relacións sexuais. Eses episodios quedaron recollidos como parte do conxunto probatorio sobre o que se construíu a condena.

Motivación xurídica e repercusións

O Tribunal Superior subliña que a modificación do arco penal para as agresións sexuais obriga a actualizar as penas cando a lei posterior é máis favorable ao reo. No caso concreto, e «co xogo das circunstancias concurrentes», a sala considerou oportuno fixar as penas por agresión sexual en oito anos e revisar o resto do cómputo punitivo en consecuencia.

A sentenza do TSXG mantén a esencia do fallo da Audiencia, pero corrixe o cálculo punitivo á baixa. A resolución pon de manifesto a incidencia que tiveron as reformas penais recentes en procedementos xa xulgados, onde a aplicación do principio de retroactividade abriu a porta a rebaixas de condena en múltiples causas relativas a delitos sexuais.

A vítima conserva a condición de parte e os seus datos están protexidos pola normativa sobre violencia de xénero; o tribunal valorou as probas e os testemuños que constan no procedemento para fundamentar a condena.

O acusado aínda pode presentar recurso ante o Tribunal Supremo, que será a instancia encargada de confirmar ou non a nova contía punitiva. Máis alá deste caso concreto, a resolución do TSXG é relevante polo seu posible efecto noutros procesos pendentes de recurso ou de execución, onde os cambios lexislativos e a interpretación da retroactividade poden alterar cálculos condenatorios previos.