A menos dunha semana para que conclúa o primeiro trimestre e arranque o prazo das declaracións trimestrais, preto de 25.000 autónomos en Galicia seguen sen saber como nin canto deberán tributar polo imposto sobre o valor engadido. A incertidume non é local: afecta a uns 400.000 traballadores por conta propia en toda España, pero en comunidades como a nosa, onde o tecido de microempresas e profesionais segue sendo o sostén do comercio e da hostalaría, a falta de instrucións claras do Ministerio de Facenda xera nerviosismo e decisións apresuradas.
A última semana: confusión e trámites a toda présa
Coa obriga de presentar o IVE trimestral á volta da esquina, moitos xestores e asesorías en Santiago, Vigo e A Coruña viron como se multiplicaron as chamadas de clientes que non saben se deben declarar polo sistema de módulos ou por estimación directa. A clave está nunha prórroga anual dos topes que permite a determinados autónomos permanecer en módulos; se esa autorización non chega, a normativa vixente desde 2016 reduciría os límites e obrigaría a un cambio masivo de réxime.
A UPTA levantou a voz e denuncia que a ausencia dunha comunicación oficial por parte de Facenda está deixando a miles de profesionais nunha «inseguridade xurídica e económica». O presidente da organización, Eduardo Abad, resúmeo con dureza:
«A falta de información e a ausencia dunha comunicación oficial reflicten unha preocupante falta de seriedade. Non estamos tranquilos.»
Transladar á estimación directa non é só unha cuestión de cubrir outro modelo. Implica levar unha contabilidade máis rigorosa, afrontar pagamentos fraccionados con distinto calendario e, en moitos casos, pagar máis IVE a corto prazo. As pemes e autónomos de sectores tan diversos como o taxi, a hostalaría, o comercio de proximidade ou a agricultura miran con inquietude a posibilidade dun xiro tributario que lles obrigue a refacer previsións de caixa e a plantexarse investimentos que xa tiñan planificados para a primavera.
Un problema con raíces na lei de 2016
O orixe da tensión hai que buscalo na reforma fiscal de 2016, que rebaixou os umbrais máximos que permiten acollerse ao réxime de módulos. Sen unha prórroga, o cambio expuxaría «ao redor do 60%» dos que hoxe tributan por módulos. En cifras, a medida de mantemento que tradicionalmente se aprobou fixa agora límites de ata 250.000 euros de volume de ingresos anuais, con facturación a empresas ou profesionais de ata 125.000 euros e, en determinadas actividades, un volume de compras de ata 250.000 euros. En Galicia, os cálculos das asociacións sitúan en máis de 13.000 os afectados se se aplicase a reforma de 2016 sen prórroga.
Desde a Administración asegúrase que o Goberno ten intención de prorrogar eses topes, como fixo en exercicios anteriores. Con todo, a reiteración de prórrogas puntuais provocou desafección entre os colectivos que reclaman unha solución estrutural. Nos despachos das asesorías lembran que en xaneiro pasado, ao diferenza deste ano, xa existía claridade sobre o mecanismo que se ía empregar; agora a incertidume prolongase «sobre a bocina».
A situación ten tamén unha derivada política. A modificación necesaria para consolidar a prórroga introduciuse en paquetes de reais decretos-lei aprobados polo Goberno, unhas fórmulas que en teoría axilizan a normativa pero que na práctica toparon coa falta de maioría parlamentaria. Foi, segundo fontes achegadas ao proceso, unha das razóns polas que o asunto quedou «tumbado» no Congreso en ocasións previas, o que aumenta a sensación de que
