O conflito na Atención Primaria galega queda, por agora, en suspenso. Tras dous días de negociacións intensas, o Servizo Galego de Saúde (Sergas) e o sindicato médico O’Mega anunciaron este martes a desconvocatoria da folga indefinida que comezou o 2 de marzo e se prolongou durante 15 xornadas. As conversacións culminaron nunha maratoniana sesión de traballo de seis horas que deu continuidade a outra reunión de máis de catro horas o día anterior.
Unha negociación in extremis que pecha a mobilización
A negociación decisiva desenvolveuse entre a tarde e a noite do martes; as partes compareceron á mesa tras xornadas de contactos que, segundo fontes consultadas, foron a veces tensas e a veces pragmáticas. A reunión que rematou cara ás 22.30 foi o remate dunha semana na que os servizos de Atención Primaria rexistraran unha importante acumulación de consultas e presión asistencial.
Durante as 15 xornadas de folga, a Consellería de Sanidade calculou que se suspenderon un total de 69.182 consultas en todo o territorio galego, un indicador do impacto acumulado sobre pacientes con citas programadas. A pesar do volume de citas afectadas, o seguimento oficial da mobilización foi, en termos relativos, reducido: o Sergas situou a participación en torno ao 3% no turno da mañá (67 facultativos) e ao 2,4% no turno da tarde (15), coa cidade de Vigo rexistrando a maior incidencia vespertina, un 7%.
A discrepancia entre o número total de consultas suspendidas e a baixa participación porcentual na folga pon ao descuberto dúas realidades: a fragilidade da organización da Atención Primaria ante ausencias, por pequenas que sexan, e a capacidade do sistema para sobrecargar outras vías asistenciais cando falla o primeiro elo. En prazas urbanas como Vigo ou Pontevedra a tensión deixouse sentir con consultas demoradas; nas zonas rurais a alteración resulta especialmente problemática pola menor rede de substitucións e pola dispersión poboacional.
Un fronte aberto desde hai anos: causas e antecedentes
A protesta de O’Mega non xorde no baleiro. A Atención Primaria galega arrastra déficits estruturais: falta de máis plantilla médica, cupos sobrecargados, substitucións insuficientes e dificultade para cubrir postos en municipios pequenos. A demografía propia de Galicia —envellecida e con núcleos dispersos no interior— agrava calquera tensión no primeiro nivel asistencial, porque o volume de demanda e a complexidade dos casos crónicos requiren tempo e continuidade.
Non é a primeira vez na última década que os médicos de familia elevan o ton para demandar melloras laborais e organizativas. As sucesivas ondas de reclamacións obrigaron á Xunta a propoñer reformas puntuais, pero a percepción entre profesionais é que as medidas tardan en concretarse ou non abordan todas as causas do malestar: renovación de plantillas, condicións de traballo e unha reorganización que combine innovación coa preservación da relación clínica paciente-médico.
Na negociación destas dúas últimas xornadas, fontes ao tanto das conversas subliñaron a importancia da interlocución directa entre representantes sindicais e responsables da Consellería de Sanidade. Nos corredores dos centros de saúde falouse de cifras, pero tamén de promesas históricas: mellora de incentivos para zonas rurais, plan de contratacións e reforzo da atención continuada. Á espera da publicación do texto íntegro do acordo, esas liñas son as que parecen ter mediado nas conversas.
Repercusións inmediatas e retos pendentes
A desconvocatoria devolve, a curto prazo, a normalidade ás axendas e consultas. Os centros de saúde deber
