A Xunta e o sindicato médico O´Mega pecharon a última hora do martes un acordo que pon fin á folga de atención primaria que durante semanas deixou canceladas máis de 70.000 consultas, segundo datos do Servizo Galego de Saúde. As medidas contemplan, entre outras novidades, un tempo medio de consulta de 10 minutos por paciente e un límite de 30 pacientes por xornada para médicos de familia, pediatras e odontólogos; cambios que comezarán a aplicarse a partir do 15 de xuño e que estarán plenamente integrados en outubro.
Detalles do acordo e medidas concretas
O texto do pacto reforza varias reivindicacións que os médicos viñan pondo sobre a mesa desde hai meses. Ademais do tope diario e da duración media das consultas —que, segundo O´Mega, supón «o dobre do establecido ata agora»— a Consellería de Sanidade confirma que os pacientes que superen o cota serán atendidos a través de axendas específicas e mecanismos organizativos que eviten a sobrecarga na consulta ordinaria. Fontes sindicais detallan que perfilaranse protocolos para priorizar urxencias reais e derivar consultas de menor complexidade a vías alternativas.
Outro dos puntos destacados afecta ao cómputo da xornada nos puntos de atención continuada (PAC). A nova fórmula terá criterios revisados antes de xuño, unha demanda histórica dos profesionais das urxencias extrahospitalarias que encaixa coa mala praxe nas contabilizacións que, aos ollos dos médicos, penalizaban o seu descanso e a súa retribución. En paralelo, a retribución por xornada complementaria verá unha diminución do umbral necesario para cobralo: das 160 horas anuais actuais a 140 en 2026, e unha progresiva ata 122 horas a partir do 1 de xaneiro de 2028.
O acordo inclúe incentivos económicos para gardas voluntarias e compensacións adicionais para quen preste servizos con nocturnidade ou festivos. Tamén se ratificou o compromiso de que a formación vía MIR sexa a única vía de especialización médica en Galicia e que a categoría FEAP (facultativos de centros de saúde con obrigación de gardas en PAC) desapareza, un extremo ao que o Sergas xa se comprometera en exercicios anteriores.
«Trátase de medidas que melloran as condicións de traballo e a atención ao paciente», afirmaron desde O´Mega, que situaron a entrada en vigor escalonada en xuño e outubro.
Antecedentes: das protestas á negociación
A folga de atención primaria non xurdiu do nada. Nos últimos anos Galicia acumulou tensións estruturais: envellecemento poboacional, cupos elevados por profesional nas comarcas rurais e un modelo de gardas que moitos facultativos consideran inxusto. O paro, que afectou a centros como o de O Milladoiro (Ames) e a decenas de consultorios na comunidade, provocou a cancelación masiva de consultas e reavivou o debate sobre a sustentabilidade do modelo de atención primaria.
Na mesa de negociación pesaron tanto a presión sindical como os datos administrativos. A Xunta, consciente do desgaste político que supoñía a folga —e do seu impacto sobre a cidadanía— acelerou as conversas nos últimos días. Segundo as partes, a fumata branca chegou tras contactos in extremis e compromisos financeiros e organizativos que agora terán que traducirse en orde e cambios de plantilla.
Cabe lembrar que xa en meses previos a Consellería puxera en marcha outras iniciativas para desconxestionar os centros de saúde, como as medidas para abrir os PAC as mañás dos sábados. Con todo, os médicos reclamaban cambios estruturais que garantiran condicións laborais establ
