CONTIDO:
Adega (Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galicia) afirma que a sentenza do TSXG (Tribunal Superior de Xustiza de Galicia), que obriga á Xunta a recuperar a protección dos terreos de Palas de Rei onde estaba previsto instalar a celulosa de Altri, trunca a viabilidade ambiental do proxecto.
Polo tanto, o colectivo non só esixe ao Goberno autonómico que desestime os procedementos de Autorización Ambiental Integrada (AAI), senón que tamén declare nula a Declaración de Impacto Ambiental (DIA) de marzo de 2025 e revogue a declaración de proxecto industrial estratéxico de decembro de 2022.
Críticas á Xunta e esixencias de responsabilidades
Para Adega, a sentenza tamén pon de manifesto, unha vez máis, “o absoluto desprezo” da Xunta polos procedementos administrativos legalmente previstos para a toma de decisións, así como “a súa parcialidade sistemática en favor de intereses espurios e contra o interese xeral e a protección do medio ambiente”.
En consecuencia, desde a organización piden a dimisión ou o cesamento da conselleira de Medio Ambiente, Ángeles Vázquez Mejuto, “pola súa actuación neglixente e ilegal para favorecer o proxecto de Altri”.
Detalles da sentenza do TSXG
A reacción de Adega prodúcese despois de que a sala Terceira do TSXG ditara sentenza, con data do 13 de febreiro, na que estima a demanda interposta polo colectivo ecoloxista fronte á Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático e declara a nulidade parcial da orde que aprobaba a Estratexia galega da infraestrutura verde e da conectividade e restauración ecolóxicas.
Adega impugnou dita orde porque Medio Ambiente eliminou a prevista categorización como «zona de amortecemento» da área na que se pretendía implantar o proxecto de Altri, sen achegar explicación algunha.
A Sala acolle a argumentación do colectivo e considera que o proceder da Xunta é contrario ao principio de non regresión en materia medioambiental, ao entender que a administración autonómica non motivou nin xustificou o cambio de criterio respecto á protección da zona.
Neste sentido, a sentenza recolle que: “Así para realizar ese cambio e promover a desprotección deses terreos necesariamente a demandada tería que aportar unha especial motivación que xustificase dita desprotección con base nun interese xeral ou público, e revisado o expediente non consta ningunha motivación, extremo que é moi relevante por canto é contraditorio e sumamente estraño e sen motivación, por unha banda recoñecer a relevancia ambiental dese espazo e que posteriormente logo do trámite de información pública, se modifique dito recoñecemento”.
Protección ambiental e repercusións para Altri
Así mesmo, o fallo subliña que a propia estratexia define as zonas de amortecemento como aquelas nas que están presentes hábitats prioritarios e especies incluídas nos catálogos de especies ameazadas, territorios que actúan como transición entre a matriz da paisaxe e os corredores ecolóxicos e espazos naturais protexidos.
Esta funcionalidade, en palabras da Sala, “corrobora a mención da parte recorrente de que gozan as zonas de amortecemento dunha especial protección por motivos medioambientais”.
A sentenza determina que debe manterse a protección da zona tal e como figuraba antes do trámite de información pública e, en consecuencia, obriga á Xunta a recuperar a consideración como zona de amortecemento da área na que se pretendía implantar o proxecto de Altri, lindante coa Serra do Careón.
Consecuencias para a comarca e o futuro do proxecto
Para Adega, esta decisión xudicial ten repercusións “moi positivas” para a defensa ambiental de Galicia e, en particular, para a preservación da comarca da Ulla e da Serra do Careón fronte á ameaza de Altri.
O colectivo sostén que o fallo elimina calquera expectativa de que a macrocelulosa se implante na área prevista e pon de manifesto que a DIA favorable outorgada pola Xunta ao proxecto resulta nula ao non considerar a protección ambiental inherente á condición de zona de amortecemento do territorio afectado.
A organización destaca ademais a singularidade da resolución por ser o primeiro pronunciamento xudicial que compromete directamente a viabilidade ambiental da factoría de Altri en Palas de Rei e non descarta que o fallo do TSXG precipitase o anuncio do arquivo do proxecto por parte do Goberno galego.
Así mesmo, considera que a sentenza dificulta calquera intento de pechar en falso a tramitación da «macrocelulosa» coa intención de deixar abertas vías administrativas para unha futura recuperación do proxecto.
