Alejandro Sánchez de Miguel, astrofísico e especialista en contaminación lumínica, afirmou o 12 de marzo de 2026 en Vigo que as famosas luces de Nadal da cidade non son visibles desde Marte nin desde a Estación Espacial Internacional, aínda que si aparecen en imaxes de moi alta resolución tomadas por un satélite chinés. As súas declaracións, realizadas con motivo da asemblea da Asociación contra la Contaminación Lumínica en España celebrada na cidade, volven abrir o debate sobre a retórica municipal e o impacto ambiental dese alumeado. O científico matiza que a afirmación do alcalde sobre a visibilidade desde o espazo é máis unha acción de marketing que unha constatación científica. Trátase, segundo o investigador, dunha hipertrofia comunicativa que non se corresponde coas medicións realizadas sobre o terreo.
Sánchez de Miguel, un dos técnicos máis citados a nivel internacional en estudos sobre luz artificial nocturna, realizou á súa vez medicións directas en Vigo durante as pasadas festas de Nadal para contrastar a impresión pública con datos empíricos. O encontro da asociación, que reúne especialistas, técnicos e activistas, elixiu Vigo como escenario precisamente pola fama da súa iluminación festiva e pola comunicación institucional que a acompaña. O astrofísico recoñece que a cidade presenta unha abundancia de luminarias LED, pero apunta que iso non a converte automaticamente na urbe máis iluminada do mundo. As súas observacións combinan análise de campo e o exame de imaxes satelitais con distintas resolucións.
Na valoración que ofreceu á prensa, Sánchez de Miguel subliñou que as imaxes procedentes da Estación Espacial Internacional non alcanzan a resolución necesaria para identificar con claridade as luces da cidade de Vigo, e moito menos para sosteñer que se aprecian desde Marte. A aserción sobre a visibilidade marciana carece, na súa opinión, de base empírica e entra no terreo da hipérbole. Con todo, admitiu que certas capturas en alta definición tomadas por satélites de fabricación chinesa si amosan puntos de iluminación que corresponden con elementos concretos do alumeado urbano. Ese matiz é o que, segundo o investigador, explica a confusión entre o que é espectacular nas imaxes e o que é realmente visible desde distancias extremas.
As palabras do científico van dirixidas, en parte, a relativizar as afirmacións do alcalde Abel Caballero, quen converteu a iluminación de Nadal nunha seña de identidade comunicativa para a cidade. Sánchez de Miguel describiu ese fenómeno como unha performance de marketing máis que como un feito astronómico comprobable, aínda que pediu que esa lectura non desprezase as molestias reais que sofren veciños e veciñas. Ao seu xuízo, a espectacularidade transmitida en redes e medios non sempre reflicte a realidade física da emisión lumínica desde o espazo. Esa distancia entre percepción e medida é central para entender por que se xeran expectativas que non resisten un exame científico.
Na súa inspección sobre o terreo, o astrofísico constatou que, se ben abundan os LED, Vigo non exhibe un nivel de iluminación superior ao doutros centros urbanos comparables, o que lle levou a certa decepción estética. Detectou, non obstante, fontes puntuais de brillo moi intenso que non están vinculadas estritamente á ornamentación de Nadal: sinalou o resplandor asociado a infraestruturas como o ascensor panorámico coñecido como Halo como un foco de contaminación lumínica relevante. A noria instalada durante as festas foi, segundo Sánchez de Miguel, o elemento máis brillante detectado desde o espazo, aínda que puntualizou que a súa natureza non encaixa exactamente na categoría de alumeado de Nadal tradicional. Tamén mencionou que a árbore, a bola e a caixa de agasallo son os obxectos decorativos que mellor rexistran os sensores satelitais.
En termos normativos, a lexislación sobre o alumeado público fixa un máximo de 25 lux para a iluminación ordinaria, con excepcións para alumeado festivo e temporal, pero a medición no contorno da noria superou con creces ese umbral, chegando a máis do dobre nalgúns puntos. Ese dato alimenta a discusión sobre se determinados elementos instalados con fins lúdicos ou turísticos deben encadrarse nas exencións que permiten maior intensidade lumínica. Sánchez de Miguel subliñou a necesidade de diferenciar entre o que é publicidade urbana e o que pode considerarse alumeado público xustificado desde o punto de vista ambiental e sanitario. As queixas dos residentes polo exceso de luz, engadiu, son lexítimas e merecen resposta técnica.
O investigador propuxo abordar o problema privilexiando a calidade do deseño lumínico por riba da mera acumulación de feixes de luz, unha receita que, ao seu xuízo, reduciría o impacto sen renunciar á visibilidade festiva. A nivel estético, afirmou, prima a percepción, pero desde a física e a saúde pública é preferible controlar a dirección, a intensidade e as horas de aceso. Defender unha iluminación eficiente e respectuosa coa noite non implica renunciar á actividade cultural ou turística, senón plantexala con criterios técnicos que minimicen a contaminación lumínica. Ese enfoque conectaría mellor coas recomendacións internacionais sobre conservación do ceo nocturno.
A intervención de Sánchez de Miguel en Vigo reconduce a discusión local cara á necesidade de medicións obxectivas e dunha regulación máis estrita sobre elementos singulares que, a pesar da súa temporalidade, elevan os niveis de brillo urbano. As administracións afrontan así o reto de conciliar promoción turística, tradición festiva e sostibilidade ambiental. Para os expertos convocados pola asociación, o debate non é só sobre se algo pode verse desde o espazo, senón sobre como se diseña a cidade cando cae a noite e que cidades queremos preservar para as xeracións futuras.
