Na sesión de control do Parlamento de Galicia celebrada o 12 de marzo de 2026, o presidente autonómico Alfonso Rueda defendeu o balance da Xunta en materia de vivenda e anunciou que todas as axudas previstas para 2026 estarán convocadas no primeiro trimestre. A intervención produciuse como resposta ás críticas do grupo do PSdeG sobre o acceso á vivenda na comunidade, que sosteñen que a situación empeora tras anos de políticas insuficientes. Rueda vinculou ademais as queixas da oposición a instrucións do PSOE estatal e reprochou ao Goberno central a súa escasa implicación. O debate tivo lugar nunha sesión que tamén gardou un minuto de silencio polo Día Europeo das Vítimas do Terrorismo, ao cumprirse 22 anos dos atentados do 11-M.
O secretario xeral e portavoz do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, plantexou no hemiciclo que a falta dunha política pública eficaz deixa a unha «xeración enteira» sen opcións para acceder a unha vivenda en condicións asumibles. Como dato, o portavoz socialista recordou que o rexistro de demandantes de vivenda pública pasou de arredor de 15.000 ao inicio da lexislatura a case 31.000 na actualidade, unha cifra que, segundo o seu grupo, evidencia o agravamento do problema. Besteiro instou ao presidente a explicitar que medidas concretas pensa adoptar a Xunta para reverter esa tendencia e acelerar o acceso de mozos e fogares con menos recursos.
Rueda respondeu cuestionando a motivación política da pregunta e suxiriu que a iniciativa do PSdeG obedecía a un impulso desde Ferraz, en referencia á dirección nacional do PSOE. O presidente autonómico puxo en dúbida a utilidade do Ministerio de Vivienda se, ao seu xuízo, non se aprecia coordinación nin achega efectiva desde o Estado. Insistiu en que, se a vivenda fose unha responsabilidade exclusiva das comunidades, os anuncios periódicos do Goberno central sobre grandes cifras de producción de vivenda deberían terse traducido xa en resultados palpables.
O titular do Executivo galego invitou aos portavoces do PSdeG e do BNG a comprobar en persoa as actuacións da Administración autonómica e defendeu o investimento orzamentario da Xunta. Rueda asegurou que este ano a comunidade destina 500 millones de euros a políticas de vivenda e detallou que, segundo a súa explicación, a financiamento procede maioritariamente da propia Xunta e de fondos europeos, pero non do Estado central. Con ese argumento, volveu a plantear o desacordo territorial sobre competencias e recursos para abordar o acceso á vivenda.
Na súa réplica, o presidente censurou o que cualificou de «propaganda» do Executivo central e acusou o Goberno de prometer sen executar, aludindo a anuncios periódicos sobre a construción de centos de miles de vivendas que, ao seu xuízo, non se materializan. O ton do debate foi de confrontación sobre quen asume a responsabilidade real e sobre a eficacia das políticas anunciadas desde Madrid. A acusación central de Rueda foi que a Xunta si está a actuar e que o balance poderase comprobar nas convocatorias e nas obras en marcha.
Entre as medidas concretas anunciadas polo presidente autonómico figura a convocatoria no primeiro trimestre de todas as axudas de 2026, así como unha nova liña de incentivos por valor de 2 millones de euros destinada ao acceso á vivenda en propiedade, con especial atención á mocidade e un máximo de 20.000 euros por fogar. Rueda tamén recordou o compromiso da Xunta de levantar 4.000 vivendas públicas no presente mandato e ata 10.000 en torno a 2030, metas que vinculou á planificación e á execución autonómica máis que a anuncios estatais.
Sobre a execución de proxectos, o presidente afirmou que unhas 3.000 vivendas xa se atopan en distintas fases de tramitación e construción e que as primeiras promocións da lexislatura se entregarán este ano en concellos como Pontevedra, Santiago e Mos. O calendario de entregas e prazos será, segundo Rueda, o termómetro para avaliar o éxito das políticas públicas nesta materia. A oposición, pola súa parte, mantén o escepticismo e pide transparencia sobre os prazos reais e as listaxes de adxudicación.
A líder do BNG, Ana Pontón, foi mencionada por Rueda na invitación a visitar as actuacións da Xunta, aínda que desde a súa formación reclamáronse un debate máis amplo e transversal sobre a vivenda que inclúa criterios sociais e non só cifras de produción. O cruce de reproches entre partidos reflectiu o peso do problema na axenda galega, onde o acceso á vivenda mantén o seu protagonismo entre demandas cidadás e prioridades políticas.
O intercambio no Parlamento deixa en primeiro plano a pugna pola financiación e pola execución de políticas efectivas: a Xunta promete convocatorias e entregas inminentes, mentres que a oposición apela aos datos de demanda e á necesidade dunha maior intervención estatal. Nas próximas semanas, a posta en marcha das axudas anunciadas e o ritmo das obras servirán para comprobar se as promesas se traducen en solucións tangibles para quen aspiran a unha vivenda en Galicia.
