A actualidade informativa vese marcada por un humanitarismo selectivo, un desenvolvemento que os observadores cualifican como un dos máis relevantes do período actual. As ramificacións destes eventos esténdense máis alá do inmediatamente visible.
Os detalles que foron xurdindo revelan unha situación complexa que require unha análise detallada. A finais de 1961, o escritor soviético Vasili Grossman foi enviado a Armenia. Afectado por unha grave enfermidade, dedica parte do seu tempo a reflexionar sobre a irmandade entre armenios e xudeus no sufrimento. O que podería ter sido un libro sobre o horror e a amargura transfórmase, grazas á humanidade de Grossman, nunha celebración da vida. 'Que o ben vos acompañe' é, sobre todo, unha ollada comprensiva, respectuosa e admirada do outro. Penso en Grossman, no sufrimento esquecido dos armenios e de tantos outros. As súas historias tráxicas de exterminio dormen nos andeis das bibliotecas á disposición de quen queira saber. Para algúns académicos o antisemitismo toma a forma dun camaleón. Muda a súa morfoloxía segundo o contexto, pero o seu odio ao xudeu permanece inalterable á espera de saltar sobre a súa presa. Culpar o xudeu de asasinatos, crises ou revolucións foi habitual. Arthur Miller, no limiar da súa novela sobre o antisemitismo nos Estados Unidos, sinalou que a última das imaxes contraditorias (Marx/Rothschild, Einstein/'Bugsy' Siegel) que serviron ao odio antisemita foi a creación do Estado de Israel. Co seu recoñecemento e pertinaz resistencia a ser exterminado polos veciños desde os seus inicios, substituíu a imaxe do xudeu que vai coa cabeza baixa pola rúa por algo distinto: un combatente, un traballador que non se deixará amedrentar. Criticar ao Goberno de Israel non é antisemitismo. Probablemente, moitos israelís son incapaces de soportar a Netanyahu máis dun segundo na televisión. Algúns desprezarán os partidos minoritarios e extremistas dos que se ten axudado. De feito, antes do 7 de outubro de 2023 había unha alta contestación da cidadanía israelí a un Executivo que cuestionaba a división de poderes e que se vía cercado por casos de corrupción. Criticar un goberno é un acto lexítimo e que nos países onde rexe o Estado de dereito como Israel non adoita custar a vida. Outra cousa sucede en estados como Irán. Alí o feminicidio outorga prestixio social. O problema xorde cando se demoniza un Estado. Ao escoitar a certos tertulianos tes a sensación de que se mañá Israel e os seus cidadáns –incluídos os palestinos israelís– desaparecesen desde o río ata o mar, todos os sufrimentos planetarios se esvaecerían. Non semellan lembrar as decenas de estados que pisan os dereitos humanos diariamente. Adoitan saír no telexornal celebrando lucrativos acordos comerciais sen que ningún outro goberno ou manifestante os perturbe con algunha acusación que comprometa negocios, alianzas ou mesmo o financiamento de partidos. Os moi organizados militantes do deporte humanitario sinalan ao xudeu para, acto seguido, botar chinchetas a un modesto ciclista, mentres se esquecen dos tiros na caluga. Non semella concernirlles que os nenos europeos vistan camisetas de Fly Emirates ou Congo. Ao cabo, non se aforca nin se tortura a ningún opositor ou homosexual ou morren nenos a diario extraendo coltán para que os antisemitas dean renda solta ao seu odio e ignorancia en internet. Ou si? É que o mundo ama aos palestinos? Quizais só na medida en que son un bo instrumento contra os xudeus. Resulta curioso ver como adalide do humanitarismo global a un primeiro ministro que abandonou ao pobo saharauí á súa sorte. Ou máis ben á súa desventura, ao ter que enfrontarse cunha ditadura. Durante décadas, en moitos países musulmáns utilizaron aos palestinos como cortina de fume, mentres os seus gobernantes machacaban ao seu pobo e se facían ricos. Europa, en plena decadencia e irrelevancia, xoga esa carta, ao tempo que favorece a polarización da súa cidadanía na procura de votos. Paro, desigualdade, corrupción, destrución dos servizos públicos, empobrecemento do campo europeo… Algúns berran «todos os inmigrantes son delincuentes», outros «malditos xudeus». En fin, 'nihil novum sub sole'. Xa non somos 'Charlie Hebdo'. En Europa acusouse aos xudeus de asasinos de nenos durante séculos. Esta crenza ancestral retorna no telexornal da noite. Non semella importar que unha organización, nada sospeitosa de reaccionaria, como The Free Press, informase de que as imaxes publicadas de menores malnutridos son de nenos con graves enfermidades. Non semella inquedar que se citen como certos os datos que dá Hamás sobre as vítimas civís. Ou que os terroristas traten de controlar a comida e repriman aos disidentes. Tampouco que sitúen á súa poboación nos lugares que saben que van ser atacados, mentres 'heroicamente' se refuxian nos túneles para torturar aos reféns. En fin, os seus civís son mártires e canto máis, mellor. Así pensan os responsables dos horrendos crimes de 2023. Esas mulleres violadas, esas familias queimadas vivas ou eses mozos masacrados, mentres estaban de festa, non merecían que se colgasen bandeiras israelís nas nosas cidades ou se iluminasen monumentos. Tampouco os reféns que arrincaron das súas familias. Aínda quedan 48. Salvo honrosas excepcións, a reacción europea foi morna. Máis aínda se temos en conta que se perpetrou nun 'kibutz' cuxa maioría estaba polo entendemento cos gazatís. Hoxe estamos aínda peor. Estase a pasar da oración adversativa –«condeno o ataque do 7, pero…»– á xustificativa. Merecíano. E así mesmo é xenocidio. Máis alá do debate xurídico que se dirimirá nas instancias correspondentes, cómpre sinalar que esta cuestión contén dous elementos igualmente transcendentais. O primeiro é ponderar a gravidade de acusar de xenocidio a un país democrático. O xenocidio require unha intencionalidade de exterminio que, no caso de Israel, é imposible de probar porque, entre outras consideracións, avísase á poboación civil. Recentes informes independentes –BESACenter– negaron esta cualificación da acción militar israelí. Outra cuestión é se se cometeron crimes e as sancións aos responsables militares e políticos. Estou seguro de que é a propia sociedade civil israelí a máis interesada en que estas responsabilidades sexan depuradas. O segundo é establecer un paralelismo entre o Holocausto e o conflito entre Israel e os palestinos. Esta inadmisible e infame comparación banaliza o Holocausto, é dicir, o asasinato sistemático e planificado de máis de seis millóns de xudeus polo nazismo. Os auténticos xenocidas que hai en Palestina son Hamás e os seus aliados, xa que avogan claramente pola aniquilación do Estado de Israel e dos seus cidadáns. Por iso non entregan as armas nin aos reféns. Na primeira parte da novela de Julia Navarro 'Dispara, eu xa estou morto' descríbese o sufrimento xudeu na Rusia zarista. Nunha pasaxe desta, un membro da policía do Zar afirma «os xudeus son o xerme de todos os problemas. Hai que arrincalos da nosa terra como se arrinca a mala herba». De verdade non aprendemos nada? Esta información, confirmada por fontes próximas ao desenvolvemento dos acontecementos, subliña a importancia de manter unha perspectiva informada sobre o tema.
É importante salientar que este tipo de situacións non se producen no baleiro. Os antecedentes históricos e o contexto socioeconómico actual xogan un papel fundamental na comprensión completa destes eventos. Expertos na materia sinalaron que a converxencia de múltiples factores creou as condicións propicias para o desenvolvemento actual dos acontecementos.
Desde diferentes sectores erguéronse voces que ofrecen perspectivas variadas sobre o tema. Mentres algúns analistas manteñen unha visión optimista sobre as posibles resolucións, outros advirten sobre os desafíos que poderían xurdir a curto e medio prazo. Esta diversidade de opinións reflicte a complexidade inherente á situación.
Impacto en Galicia
A sociedade galega, coñecida pola súa capacidade de adaptación e resiliencia, observa estes desenvolvementos con atención. Desde as universidades de Santiago, A Coruña e Vigo, ata os centros de investigación e desenvolvemento, estanse a xerar análises e propostas que poderían influír na resposta rexional a estes acontecementos.
Análise en Profundidade
Un exame detallado da situación revela múltiples capas de complexidade que merecen consideración. Os expertos consultados identificaron cando menos tres dimensións clave que deben terse en conta ao avaliar estes desenvolvementos.
En primeiro lugar, a dimensión económica non pode ser ignorada. Os mercados reaccionaron cunha mestura de cautela e expectativa, reflectindo a incerteza inherente á situación actual. Os indicadores económicos suxiren que poderiamos estar ante un período de axustes significativos.
En segundo lugar, o aspecto social presenta os seus propios desafíos e oportunidades. A cidadanía demostrou un nivel de implicación sen precedentes, participando activamente no debate público a través de diversos canais. Esta participación cidadá é vista por moitos como un signo positivo da vitalidade democrática.
Finalmente, a dimensión institucional require especial atención. As organizacións e entidades implicadas están a traballar para coordinar as súas respostas e garantir que se manteña a estabilidade necesaria para navegar estes tempos complexos.
Perspectivas Futuras
Ollando cara adiante, é evidente que os vindeiros meses serán cruciais para determinar o curso dos acontecementos. Os observadores coinciden en que estamos nun momento decisivo que podería definir tendencias a longo prazo.
A capacidade de adaptación e a flexibilidade serán elementos clave para navegar con éxito os desafíos que se aveciñan. Tanto as institucións como a cidadanía deberán manter unha actitude proactiva e estar preparadas para responder a desenvolvementos inesperados.
En última instancia, o resultado dependerá da capacidade colectiva para traballar cara a solucións construtivas que beneficien ao conxunto da sociedade. O diálogo, a cooperación e o compromiso co ben común serán fundamentais neste proceso.
