António Costa, presidente do Consello Europeo, desmarcouse este martes en Bruxelas das palabras da presidenta da Comisión e pediu con urxencia «garantir que o mundo siga baseado en regras» durante a súa intervención na Conferencia Anual de Embaixadores da Unión Europea. O discurso, pronunciado o 10 de marzo de 2026 no foro que reúne aos representantes diplomáticos dos vinte e sete, subliñou a defensa do multilateralismo ante o que Costa describiu como crecentes desafíos para a orde internacional. O portugués explicou que o seu posicionamento responde á necesidade de evitar unha maior fragmentación global que, ao seu xuízo, perxudica os intereses europeos e a estabilidade mundial.

A intervención de Costa chegou un día despois de que Ursula von der Leyen puxese en dúbida a viabilidade dun sistema internacional exclusivamente baseado en regras para protexer os intereses da Unión. Fronte a ese diagnóstico, o presidente do Consello defendeu que a resposta da UE debe pasar por reforzar a cooperación multilateral e por unha política exterior «multidimensional» que combine diplomacia, sancións coordinadas e apoio ás institucións internacionais. Costa insistiu en que, aínda que o escenario global cambiou, a aposta polo Dereito Internacional e pola Carta das Nacións Unidas segue sendo a estratexia máis eficaz a longo prazo.

No seu diagnóstico da nova realidade internacional, Costa sinalou que o mundo multipolar esixe solucións colectivas en lugar de «esferas de influencia» onde prime a política do poder sobre o Dereito. Enumerou, sen matices, situacións que poñen a proba ese orde: a invasión de Ucraína por parte de Rusia, as prácticas comerciais de China que alteran mercados e, na súa opinión, decisións dos Estados Unidos que desafían o sistema internacional baseado en regras. O presidente do Consello evitou caer en retórica belixerante, pero deixou claro que calquera retroceso nas normas que regulan as relacións entre Estados tería consecuencias directas para a Unión Europea.

CONTENIDO PATROCINADO

Salado Golf & Beach Resort

Descubre la oportunidad de inversión más exclusiva del Caribe. Villas de lujo con retorno garantizado del 12% anual en Punta Cana.

Conoce más →

A guerra no Oriente Próximo centrou tamén parte da súa intervención. Costa cualificou a situación como «de suma preocupación» e situou a Irán como responsable das causas fundamentais que agravaron o conflito, se ben rexeitou o unilateralismo como saída. Esixiu a Teherán e aos seus aliados, en especial a grupos como Hezbolá, o cesamento dos ataques, incluídos os dirixidos contra estados membros da UE como Chipre, e pediu un retorno a canles diplomáticas que permitan reducir a escalada militar.

Ademais da dimensión política e humanitaria, o presidente do Consello advertiu sobre o impacto económico dunha maior tensión rexional, citando especialmente o risco que suporía un bloqueo do estreito de Ormuz para o subministro enerxético e o comercio global. Lembrou que a defensa dos dereitos humanos e da liberdade non se consegue con bombas e que é o Dereito Internacional o que debe garantir esas aspiracións. Con ese argumento, reiterou o apoio da Unión ao pobo iraniano e ao seu dereito a decidir o seu futuro sen intervencións externas que atenten contra a soberanía.

Costa tamén abordou outras crises que, na súa opinión, deben converterse en prioridades da diplomacia europea: a vulneración do Dereito Internacional en Ucraína, episodios en Groenlandia, África, América Latina e as situacións de Gaza, así como as violacións dos dereitos humanos en Irán, Sudán ou Afganistán. En todos eses frentes, dixo, a UE ten a responsabilidade de actuar de forma coherente e colectiva para non lexitimar prácticas que erosionen as normas globais. A coherencia, engadiu, pasa por coordinar respostas políticas e manter a presión internacional cando se quebrantan normas básicas.

Sobre o papel das Nacións Unidas, o xefe do Consello Europeo defendeu a Organización como o marco insubstituíble para xestionar conflitos e resolver retos globais, pero admitiu que necesita reformas. «A ONU debe ser reformada, non substituída», dixo Costa, quen pediu modernizar mecanismos para que o multilateralismo sexa máis eficaz e reflicta a complexidade do século XXI. Na súa intervención abogou por reforzar os instrumentos de prevención e resposta e por unha participación europea máis decidida en foros internacionais.

As palabras de Costa deixan ao descuberto unha tensión visible nos altos cargos da Unión sobre a estratexia exterior a seguir nunha era de maior competencia entre potencias. O seu chamamento a preservar un orde internacional baseado en regras perfílase como un intento de marcar a axenda antes de que a Conferencia de Embaixadores conclúa e de trasladar aos Estados membros a necesidade de consensos claros. Nos próximos días, a discusión en Bruxelas sobre prioridades e ferramentas diplomáticas será clave para traducir esa retórica en políticas concretas que a UE poida executar fronte ás crises abertas.