España engadiu o pasado ano 1.420,88 megavatios de nova potencia eólica, alcanzando un parque total de 32.910,79 megavatios. A pesares dese avance, a distribución foi chamativamente desigual: Galicia incorporou apenas 70 megavatios, mentres que Aragón instalou arredor de 560 megavatios, é dicir, oito veces máis. A cifra non só reflicte recursos de vento, senón decisións políticas, capacidade da rede e conflitos territoriais que seguen a marcar o mapa enerxético.
Onde se puxo o vento a traballar
O balance nacional publicado pola patronal eólica confirma a vixencia da eólica terrestre como piares das renovables. Pero os números por comunidade autónoma amosan traxectorias divergentes. En Aragón, promocións concentradas en provincias como Zaragoza e Huesca atoparon terreos máis accesibles e unha menor densidade de figuras de protección que, xunto cunha rede de evacuación máis desenvolvida, facilitaron o despregue masivo en 2025.
En Galicia a realidade foi distinta. A incorporación de só 70 MW responde a varios factores acumulados: moratorias municipais nalgúns concellos, litixios ambientais, dispersión da propiedade do solo e a existencia de múltiples espazos protexidos que condicionan os emprazamentos. Tamén pesa a capacidade de transporte da enerxía: sen a ampliación suficiente de liñas de alta tensión, moitos proxectos chócansen con gargalos que disuaden aos investidores.
Non é casualidade que na memoria colectiva da comunidade aínda resoa o debate en torno a parques como o do monte de A Curota. Aquelas controversias deixaron leccións sobre a necesidade de combinar planificación con consenso local, unha amalgama que na práctica non sempre funcionou.
Antecedentes e motivos da descompensación
Galicia foi protagonista en ondas anteriores de instalación eólica, pero a última década estivo marcada por unha ralentización relativa. O fenómeno do repowering —substituír aeroxeradores antigos por modelos máis potentes— avanza con timidez por problemas administrativos e pola complexidade técnica de coordinar actuacións en infraestruturas xa existentes.
Ao nivel institucional, a autonomía galega debate entre protexer a paisaxe, vertebrar o rural e atraer investimento. A Xunta e os concellos mostraron mensaxes ambiguas: vontade de transición enerxética por un lado, cautela por outro cando xorden resistencias locais que temen polo turismo, os valores paisaxísticos ou a biodiversidade.
Aragón, por contraste, optou nos últimos anos por políticas de ordenación do territorio e axilización administrativa que converteron os seus solos en destinos prioritarios para promotores. Iso non significa ausencia de conflito; simplemente, a balanza entre desenvolvemento e protección pendía ata agora cara a un ritmo máis rápido de instalación.
Repercusións locais e vindeiros pasos
O desequilibrio ten efectos concretos: menos megavatios novos supoñen en Galicia menos contratos de obra civil, menos actividade para talleres e loxística e menos ingresos fiscais para os municipios. En comarcas que sofren despoboación, cada parque pode ser unha fonte de emprego temporal e de canon que axude a manter servizos básicos.
Os operadores do sistema eléctrico advirten sobre a necesidade de investir na rede de evacuación: aumentar a capacidade instalada sen reforzar as conexións pode xerar perdas por congestións ou mesmo impedir a posta en marcha de máis parques. No noroeste peninsular, a xeografía e o afastamento dos grandes centros de consumo fan que Galicia dependa aínda de decisións de rede que escapan aos concellos.
No plano político ábrense varias opcións. Unha é acelerar a tramitación administrativa mediante convenios que garantan coordinación entre administracións e beneficios para os municipios; outra é impulsar investimentos na rede e incentivos ao repowering; tamén están as vías de mediación para acadar acordos de aceptación local e plans territoriais que delimiten zonas aptas. En todo caso, conseguir un equilibrio require diálogo, planificación e recursos, para que a transición non xere novas desigualdades entre rexións.
