Atención primaria ante o reto da demanda crecente en Galicia

Que hai detrás do aumento de visitas aos centros de saúde?

O sistema de atención primaria galego afronta unha presión cada vez maior, un fenómeno que transcende os habituais debates sobre a falta de profesionais médicos. Máis que unha cuestión conxuntural, a elevada demanda de consultas evidencia transformacións profundas na sociedade e no propio concepto de saúde. Galicia, cunha poboación cada vez máis envellecida e con elevados índices de enfermidades crónicas, está vendo medrar as visitas ao médico de cabeceira a un ritmo sostido. Pero, que factores subxacentes explican este patrón?

Envellecemento, soidade e expectativas: unha ecuación complexa

No fondo, o incremento na frecuentación das consultas médicas non pode desligarse do contexto demográfico galego. A rexión encabeza os rankings de envellecemento en España, cun alto porcentaxe de persoas maiores de 65 anos. Este grupo de idade é, por lóxica, máis propenso a requirir seguimento por patoloxías crónicas, revisións periódicas e unha atención máis personalizada. Pero o fenómeno vai máis alá da idade: a soidade non desexada e a sensación de inseguridade que afectan especialmente ás persoas maiores poden estar influíndo na procura de acompañamento e escoita na consulta médica.

Ao mesmo tempo, as expectativas da sociedade sobre o sistema sanitario cambiaron. Se antes a consulta ao médico se reservaba para problemas graves, hoxe acúdese por calquera molestia ou preocupación, en parte grazas ao acceso masivo a información médica en internet e a unha maior conciencia sobre a prevención. Esta mudanza cultural, lonxe de ser negativa, plantea, con todo, interrogantes sobre como xestionar unha demanda que non deixa de medrar.

Impacto na calidade da atención e nos profesionais

O aumento da frecuentación ten unha consecuencia directa: as axendas dos médicos de cabeceira énchense ata o límite, o que pode traducirse en visitas máis breves e menor marxe para abordar casos complexos. Os profesionais sanitarios levan tempo advertindo dos riscos desta sobrecarga, tanto para a súa propia saúde mental como para a calidade asistencial. A presión asistencial pode xerar esgotamento, rotacións aceleradas e dificultade para manter a relación de confianza médico-paciente que caracteriza á atención primaria.

En paralelo, a Administración enfróntase ao reto de reorganizar recursos para responder a este escenario. Aínda que a falta de médicos é un problema recoñecido, o debate adoita obviar que boa parte das consultas poderían resolverse doutro xeito: a través da enfermaría comunitaria, a atención domiciliaria ou a telemedicina, por exemplo. Está o sistema preparado para cambiar as súas rutinas e estruturas tradicionais?

É sostible o modelo actual?

O crecente uso de recursos sanitarios por parte da poboación plantea unha cuestión de fondo: a sostibilidade do sistema público. O custo asociado ao aumento de consultas, probas diagnósticas e tratamentos supón unha carga financeira cada vez maior para a administración sanitaria galega. Ademais, as desigualdades económicas emerxen con forza: para moitas familias, o copago e os gastos asociados á saúde poden converterse nun lastre difícil de asumir.

Non só se trata de cartos. O risco de medicalización excesiva e de dependencia do sistema sanitario é real. Estamos a promover un modelo no que todo malestar require atención médica, ou hai marxe para reforzar a educación para a saúde e a promoción da autonomía persoal?

Únete a la conversación

Regístrate gratis con tu email para comentar en las noticias. Tu opinión importa.

Crear cuenta gratis Ya tengo cuenta →