O Parlamento Europeo acordou un marco común que regula o benestar e a trazabilidade de cans e gatos na Unión Europea, unha norma que, segundo as previsións, comezará a aplicarse a partir de 2028 en todos os Estados membros para garantir a identificación e o rexistro das mascotas e combater a cría irresponsable e o comercio ilegal. O acordo político, alcanzado tras semanas de negociación e aprobado o pasado 25 de novembro, establece requisitos sobre cría, venda, aloxamento, coidado e importación e exportación destes animais. A medida pretende unificar criterios entre países con lexislacións dispares e pechar ocos legais que facilitan o tráfico de animais. Polo seu alcance, afectará tanto a propietarios particulares como a criadores, tendas e refuxios.
Entre as obrigas que recolle o pacto figura a identificación obrigatoria de cans e gatos e a súa inclusión en bases de datos nacionais con criterios armonizados, unha práctica que xa é vixente en países como España, onde o microchip é obrigatorio. Ademais, o texto fixa controis máis estritos sobre a cría e a comercialización, e crea requisitos para o aloxamento e o transporte de animais co obxectivo de elevar os estándares de benestar. A normativa tamén aborda a importación e o movemento transfronteirizo dentro da UE para evitar que se despracen animais desde xurisdicións con controis máis laxos. En definitiva, búscase unha trazabilidade completa desde a orixe ata o destino do animal.
Para facilitar a transición, as autoridades europeas están a preparar unha plataforma en liña que permitirá o rexistro anticipado de mascotas antes da entrada en vigor formal do regulamento. Esta ferramenta persegue impedir que vendedores e criadores intenten eludir as novas obrigas durante o período de aplicación mediante vendas rápidas ou trasvases a outros países. Os funcionarios comunitarios consideran fundamental que non exista un baleiro normativo que incentive prácticas irregulares, polo que a fase preparatoria pretende anticipar problemas administrativos. Non obstante, o éxito dese sistema dependerá da coordinación efectiva entre Estados membros e da inversión en infraestruturas dixitais.
Aínda que o acordo político xa está sobre a mesa, a proposta aínda debe culminar o seu trámite lexislativo para converterse en lei: require a adopción formal por parte do Parlamento Europeo e a ratificación polos gobernos nacionais, un proceso que pode alongar a entrada en vigor dalgúns preceptos. Os prazos apuntan a 2028 como horizonte para a aplicación xeral, pero fontes comunitarias advirten de que determinados requisitos técnicos poderían implantarse de forma escalonada. Entre as cuestións pendentes figuran a definición precisa de sancións por incumprimento, os estándares veterinarios aplicables e o orzamento para apoiar a pequenos criadores e refuxios.
A nova regulación tamén endurece a persecución do comercio ilegal de mascotas, un fenómeno que nos últimos anos foi sinalado por ONG e autoridades como un problema crecente. As medidas pretenden dificultar as operacións de redes organizadas que trafican con animais e mellorar os mecanismos de control en puntos de venda, incluídas as tendas tradicionais e os mercados en liña. A harmonización de rexistros facilitará o rastrexo de exemplares e a identificación de prácticas fraudulentas, o que, en teoría, debe reducir a oferta de animais procedentes de cría abusiva ou de importacións irregulares.
O impacto sobre o sector comercial e os criadores será notable: deberán adaptar os seus procesos administrativos, implementar sistemas de rexistro e garantir que os animais cumpran os requisitos sanitarios e de benestar para a súa identificación. Para os refuxios e protectoras implicará, ademais, a necesidade de actualizar datos e coordinar entregas ou adopcións con bases nacionais e posiblemente europeas. Moi probablemente aumentará o labor dos veterinarios, que xogarían un papel central na identificación e no control sanitario.
Non faltan críticas por parte dalgúns colectivos; pequenas explotacións e criadores artesanais expresaron preocupación ante o aumento da burocracia e os custos asociados, mentres que organizacións polo benestar animal reclaman que a norma vaia acompañada de recursos para inspección e sanción. Os defensores da iniciativa subliñan que a harmonización é unha ferramenta clave para protexer os animais e aos consumidores, evitando que a política dun país se vexa socavada pola laxitude doutro. O debate centrarase agora en como equilibrar esixencia e proporcionalidade na aplicación práctica.
Para os propietarios de mascotas, a recomendación inmediata é informarse sobre as obrigas vixentes no seu país, manter o microchip actualizado e revisar o estado do rexistro nas bases de datos nacionais. A medida que avance o proceso lexislativo, as autoridades autonómicas e locais deberán comunicar os pasos concretos para o cumprimento. Galicia Universal seguirá a tramitación da norma e ofrecerá guías prácticas cando se concreten os prazos e os requisitos definitivos.
