O actor Avelino González visitou en marzo de 2026 o IES Xermán Ancochea de A Pobra de Trives para presentar o seu espectáculo educativo «Gallego para Abrirmundos», unha proposta pensada para reflexionar sobre a lingua galega e o seu papel entre a mocidade. A actividade desenvolveuse no salón de actos do instituto e reuniu o alumnado en dous turnos, un dirixido a estudantes de ESO e outro ao alumnado de Bacharelato. Organizada polo Equipo de Dinamización da Lingua Galega do centro e subvencionada pola Secretaría Xeral da Lingua, a sesión buscou combinar entretemento e debate sobre o uso e a vitalidade do galego.
O formato do encontro situouse a medio camiño entre conferencia e espectáculo: González alternou exposicións breves con recursos teatrais e dinámicas participativas para manter a atención e favorecer a implicación. Durante as dúas sesións, o actor apelou a exemplos e referencias próximas á realidade da mocidade para facilitar a identificación cos temas plantexados. A organización do instituto destacou a colaboración coa Secretaría Xeral da Lingua como unha vía para apoiar actividades que promovan o coñecemento e o uso da lingua no ámbito escolar.
A intervención combinou humor e preguntas abertas para provocar a reflexión sobre as linguas, a convivencia lingüística e o valor do galego como vehículo de comunicación e de identidade. González propuxo situacións cotiás e plantexamentos críticos que convidaron o público a participar activamente, compartindo experiencias persoais e dúbidas sobre o uso das linguas en distintos contextos. A fórmula participativa buscou converter o alumnado en protagonista do debate, máis alá da recepción pasiva de contidos.
O público respondeu con interese en ambas sesións; o auditorio rexistrou un clima de atención alternado con momentos de risa e análisis sereno cando se abordaron cuestións de identidade lingüística. Profesorado e responsables do Equipo de Dinamización valoraron positivamente a capacidade do espectáculo para xerar diálogo entre xeracións arredor da lingua. Para moitos estudantes, a actividade supuxo unha oportunidade pouco habitual de cuestionar prexuízos e de repensar prácticas cotiás relacionadas co uso do galego.
Enmarcada nas políticas de promoción lingüística, a iniciativa reforza o papel dos centros educativos como espazos onde fomentar a conciencia sobre a situación e as posibilidades do galego. A Secretaría Xeral da Lingua financia habitualmente proxectos dese tipo co obxectivo de incrementar a presenza da lingua no currículo non só como asignatura, senón tamén como vehículo de coñecemento cultural e social. O traballo do equipo interno do instituto complétase así con recursos externos que achegan ferramentas metodolóxicas e creativas.
O propio González subliñou, no transcurso do encontro, a importancia de entender a lingua como unha ferramenta práctica e emocional: comunicativa para a vida cotiá e constitutiva das raíces culturais. O seu discurso evitou o ton doctrinal e apoiouse en exemplos vinculados á música, literatura e consumo cultural para amosar que o galego está presente en múltiples ámbitos. Esa estratexia, segundo avaliaron os docentes, facilitou que os contidos calasen entre quen, por idade ou contorno, adoitan ter menos contacto co seu uso habitual.
Alén da dimensión identitaria, a actividade planteou tamén aspectos prácticos: a convivencia do galego co castelán e outras linguas nun contexto bilingüe, as vantaxes persoais de dominar varias linguas e as oportunidades culturais asociadas ao coñecemento da lingua propia. Os estudantes discutiron sobre situacións reais, como o uso en redes sociais, no ámbito profesional ou nas relacións familiares, o que permitiu aterrar o debate en cuestións concretas e relevantes para o seu día a día.
A xornada encáixase na programación cultural do municipio durante o mes de marzo, que inclúe outras propostas formativas e de promoción da cultura tradicional, desde obradoiros de baile ata cursos de percusión. Responsables municipais e educativos consideran estas accións complementarias para reforzar o tecido cultural local e para achegar aos mozos a manifestacións que, en ocasións, corren o risco de quedar desconectadas das novas xeracións. Nese sentido, iniciativas como a de González funcionan como ponte entre a tradición e os intereses contemporáneos do alumnado.
Os organizadores do instituto avanzaron a súa intención de manter actividades similares no futuro para continuar promovendo o uso e a reflexión sobre o galego entre o alumnado. A experiencia en Trives pon de relevo a eficacia de combinar formatos creativos con obxectivos didácticos claros, e subliña a necesidade de manter o diálogo entre administracións educativas, equipos de dinamización e axentes culturais para asegurar a presenza viva da lingua nas aulas.
