En Madrid, o 11 de marzo de 2026, o expresidente José María Aznar e o exministro Jaime Mayor Oreja protagonizaron un choque de posturas sobre a conveniencia de que o PP goberne en solitario ou conforme unha coalición con Vox. O intercambio tivo lugar durante a presentación do novo libro do exministro, organizada pola Fundación Neox, presidida polo propio autor. A discrepancia cobra relevancia ante a proximidade das eleccións xerais, previstas para o próximo ano se o presidente non anticipa a convocatoria. Ambos defenderon modelos distintos para enfrontar os retos que, ao seu xuízo, requerirán do próximo Goberno.
O acto, no que tamén participou a exdirixente rexional María San Gil e foi moderado por Luis Ventoso, transcorreu nun clima de cordialidade xeral, aínda que a discusión sobre alianzas políticas constituiu o momento máis tenso. Aznar formulou a súa preferencia por un Executivo forte dirixido polo PP de Alberto Núñez Feijóo en solitario, argumentando que España necesita maior solidez para facer fronte aos problemas pendentes. Sublinou a diferenza entre maiorías máis extensas arredor do PP e escenarios fragmentados que condicionen a capacidade de goberno. Pola súa banda, Mayor Oreja defendeu que a «maioría natural» do bloque de centro-dereita inclúe a Vox e que, por tanto, debería traducirse nun gabinete compartido.
Mayor Oreja admitiu, non obstante, que un acordo con Vox non sería sinxelo e recoñeceu as dificultades internas e externas que conleva unha coalición dese tipo. «Grazas a Deus eu non estarei nese Goberno», dixo, en referencia á súa etapa xa finalizada na política activa, ao tempo que insistiu en que converter esa maioría nun Executivo é unha obrigación política. O exministro apelou á responsabilidade das forzas para non frustrar a vontade das persoas que, na súa opinión, conflúen nun mesmo espazo ideolóxico. As súas palabras amosan a persistente división dentro do conservadorismo español sobre a estratexia poselectoral.
Aznar, crítico da extrema dereita e da figura de Santiago Abascal, xustificou a súa postura sinalando que a eficacia do Goberno depende da fortaleza da súa base parlamentaria e da súa capacidade para ofrecer certeza. Argumentou que non todas as sumas aritméticas teñen a mesma eficacia política e citou escenarios electorais para ilustrar como distintos repartos de escanos poden alterar a gobernabilidade. Neste contexto defendeu que unha opción na que o PP conserve unha maioría clara por si soa facilita o cumprimento dos seus plans de goberno. A súa intervención reflexou a preocupación pola influencia que poderían exercer formacións máis radicais nas decisións de Estado.
O debate tivo tamén momentos de lembranza e memoria histórica que marcaron o ton xeral do acto. Abordáronse experiencias da loita contra ETA, entre elas o intento de atentado contra Aznar en 1995 e o asasinato de Miguel Ángel Blanco en 1997, episodios que o expresidente evocou para salientar a necesidade de firmeza ante ameazas e chantaxes. Aznar agradeceu públicamente o sufrimento e a resistencia das familias afectadas polo terrorismo e remarcou o compromiso do seu Executivo nese período. Estas referencias serviron para enmarcar as discusións políticas actuais nunha traxectoria de desafíos para o país.
A obra presentada, editada por Espasa baixo o título «Una verdad incómoda. Testimonio de una época: contra el silencio y la mentira», percorre a traxectoria política de Mayor Oreja, desde o seu paso polo Ministerio do Interior ata o seu liderado no PP vasco e as súas candidaturas europeas. Durante a presentación, os ponentes ofreceron anécdotas e valoracións sobre episodios relevantes de finais do século XX e principios do XXI, dotando o acto dun carácter tanto testemuñal como estratéxico. Os asistentes tomaron nota dos matices, que transparentan as liñas de debate dentro do conservadorismo español.
Máis alá do desencontro puntual, a xornada deixou patente a dificultade de conciliar distintas sensibilidades no espazo do centro-dereita, onde conviven xeracións con recordos de gobernos pasados e novas forzas emerxentes. A discusión entre Aznar e Mayor Oreja anticipa, dalgún xeito, as tensións que o PP deberá xestionar se as enquisas non outorgan unha maioría absoluta. A dirección do partido afronta o dilema de pactar con Vox para asegurar a gobernabilidade ou intentar consolidar unha alternativa que o manteña á fronte en solitario.
Fontes internas do PP observan que a postura de Aznar reforza a quen dentro do partido aposten pola moderación para recuperar votantes centristas, mentres que a posición de Mayor Oreja alimenta a quen cren que unha alianza con Vox é inevitable por razóns aritméticas e de afinidade ideolóxica. A controversia, ademais, reaviva o debate sobre a imaxe internacional do espazo conservador, especialmente polas críticas ao achegamento de líderes europeos e estadounidenses catalogados por algúns como populistas. En calquera caso, a controversia quedará sobre a mesa como un dos debates clave de cara á campaña electoral.
O acto en Madrid puxo luz sobre unha disxuntiva política que irá gañando protagonismo nas próximas semanas; a elección entre unha oferta electoral centrada na centralidade e outra que propoña unha coalición máis nítida coa dereita radical. A distancia entre ambas interpretacións pon de manifesto que, aínda con discursos de concordia, as diferenzas estratéxicas poden manifestarse con nitidez cando se dirime a folla de ruta para gobernar España. Para os votantes e os analistas, a conversación pública entre dúas figuras emblemáticas do PP ofrece claves sobre a evolución interna do partido e as súas posibles alianzas futuras.
