José Téllez, director xeral de Emigración do Gobierno de Canarias, anunciou en marzo de 2026 o inicio dun proxecto destinado a analizar a situación da mocidade descendente de canarios que reside no exterior. A iniciativa busca identificar por que diminúe a súa implicación nas asociacións da colectividade e propoñer fórmulas que reforcen a súa vinculación co arquipélago. O traballo plantexase como un diagnóstico prospectivo e participativo dirixido a persoas de entre 18 e 35 anos.

A decisión responde a unha constatación que, segundo Téllez, preocupa ás institucións: as entidades canarias no exterior están a envelrecer e perden capacidade para conectar coas novas xeracións. O obxectivo inmediato do Executivo autonómico é coñecer as necesidades e as expectativas desta mocidade para deseñar políticas públicas máis eficaces. O proxecto foi presentado pola Fundación Canaria Imagine 2050 e enmárcase nas competencias da Dirección General de Emigración.

Aparte de ofrecer un retrato da realidade actual, a iniciativa pretende cocrear coa propia mocidade propostas de actuación que poidan aplicarse tanto en América Latina como en distintos países europeos. Os responsables subliñan a importancia de incorporar a voz dos descendentes para que as medidas respondan a demandas reais e non se limiten a solucións externas.

Un diagnóstico participativo

O estudo plantexase como un proceso participativo que combinará investigación cualitativa e cuantitativa. Está previsto recoller testemuños, realizar enquisas e organizar foros con mozos canarios residentes en países como Venezuela, Argentina, Uruguay e nacións europeas con comunidades destacadas. A idea é cartografar as formas de relación que manteñen con Canarias e as barreiras que lles impiden implicarse máis na vida asociativa.

«Detectamos que a participación da mocidade nas entidades canarias está a diminuír, as asociacións están a envelrecer e non temos tanta facilidade para coñecer as necesidades que teñen os mozos e cales son as súas expectativas, tanto en América Latina como en Europa»

Aquel diagnóstico prospectivo deberá servir para propoñer liñas de actuación concretiñas que guíen a política pública en materia de emigración e diáspora. Entre os posibles resultados barállanse recomendacións sobre programas de intercambio cultural, formación, emprego e o uso de novas tecnoloxías para facilitar a participación transnacional. Os promotores insisten en que calquera iniciativa deberá ser sostible e adaptada ás realidades locais.

Alcance xeográfico e próximos pasos

O proxecto dirixirá os seus esforzos especialmente aos mozos de comunidades históricas de emigración canaria, con atención prioritaria a América Latina polo seu volume de poboación descendente, aínda que tamén se incluirán enclaves en Europa. A franxa de idade obxectivo (18-35 anos) responde á intención de captar aquelas persoas que aínda están a definir a súa identidade e a súa relación co lugar de orixe das súas familias.

Os prazos e o calendario de traballo aínda non se detallaron públicamente, pero a Dirección General de Emigración espera contar cun informe final que trace escenarios de futuro e recomendacións para programas e convocatorias específicas. Este informe servirá de base para orientar axudas, accións formativas e estratexias de contacto que permitan revitalizar as casas e asociacións canarias no exterior.

A preocupación polo relevo xeracional non é exclusiva de Canarias: moitas comunidades do exterior enfrontan o reto de atraer á mocidade que, por razóns de tempo, identidade ou contorno, non atopan motivos para implicarse na vida asociativa tradicional. As autoridades canarias esperan que este traballo sirva como exemplo para outras rexións con diásporas semellantes.

En definitiva, a iniciativa pretende non só diagnosticar un problema demográfico e cultural, senón tamén abrir vías prácticas para reconstruír pontes entre as novas xeracións e o arquipélago. O reto é lograr que a canariedade se perciba como algo vivo e relevante para a mocidade, tanto no seu día a día como nos seus proxectos de futuro.