¿Competencia ou colaboración? Os retos da conectividade aérea en Galicia

Un debate que vai máis alá das acusacións: o futuro dos aeroportos galegos

En Galicia, a convivencia de varios aeroportos internacionais nun radio de escasos quilómetros xerou historicamente unha tensión latente entre administracións municipais e autonómicas. Máis alá de intercambios de reproches ou acusacións sobre actitudes “localistas”, a verdadeira cuestión é: ¿como pode a comunidade artellar unha estratexia eficaz que potencie a súa conectividade global sen caer nunha guerra interna entre territorios?

A fragmentación do tráfico aéreo: un problema endémico

Fronte á imaxe de unidade que se proxecta noutras rexións europeas, Galicia sofre unha distribución de rutas e pasaxeiros que, en ocasións, resulta contraproducente para o seu desenvolvemento económico e turístico. A existencia de tres aeroportos en puntos clave do mapa galego —na contorna da Coruña, Santiago e Vigo— propiciou unha competencia directa por captar voos e usuarios, a miúdo alimentada por incentivos municipais e estratexias pouco coordinadas.

O resultado: rutas duplicadas, recursos dispersos e a sensación de que a suma de esforzos non sempre multiplica os resultados. Esta realidade tradúcese, en ocasións, na cancelación de enlaces internacionais, dificultades para consolidar novas conexións ou nunha oferta heteroxénea que non acaba de satisfacer as expectativas de empresas e viaxeiros.

O papel das institucións: ¿fomentar acordos ou perpetuar desencontros?

Unha das principais reclamacións que se vén escoitando desde diferentes ámbitos é a necesidade de deixar a un lado rivalidades históricas e traballar a prol dunha planificación compartida. Algunhas voces municipais defenden que a solución pasa por abandonar a actual “competencia polas mesmas rutas”, en palabras dun responsable local, e sentar na mesma mesa a todos os actores implicados.

O reto non é menor. As políticas autonómicas, a miúdo, vense forzadas a negociar equilibrios delicados entre as demandas das cidades máis poboadas e os intereses da rede aeroportuaria. Pola súa banda, os municipios, preocupados por manter a actividade e os postos de traballo nas súas infraestruturas, teñen a defender os seus propios intereses mesmo cando iso implica solapamentos nas rutas ofertadas.

O desenvolvemento aeroportuario en Galicia esixe superar a lóxica do “sálvese quen poida” e pensar no conxunto, non en parcelas, se se aspira a competir nun mercado aéreo cada vez máis global.

Comparacións e leccións doutras rexións

O que sucede en Galicia non é un caso illado en Europa, pero si é singular pola densidade de aeroportos en comparación coa súa poboación. Outras comunidades, como a valenciana ou a andaluza, optaron nos últimos anos por coordinar esforzos e definir roles complementarios para as súas infraestruturas, evitando duplicidades e apostando pola captación de rutas estratéxicas.

No caso galego, a dispersión da demanda e a ausencia dunha “folla de ruta” consensuada supuxo, en ocasións, a perda de oportunidades ante compañías aéreas internacionais que buscan proxectos integrados e garantías de sustentabilidade a longo prazo.

O impacto en cidadáns e empresas

A falta dunha estratexia conxunta non só repercute na xestión dos aeroportos, senón que afecta directamente á cidadanía e ao tecido produtivo. Menos conexións e horarios pouco adaptados ás necesidades empresariais dificultan a internacionalización e a atracción de investimentos. Por outra banda, a competencia de prezos e servizos pode xerar incerteza e restar atractivo á oferta fronte a outros destinos.

Mentres tanto, os usuarios galegos asisten a un baile constante de rutas que aparecen e desaparecen, forzando en ocasións desprazamentos innecesarios entre cidades.