O Concello de Lugo e a Confederación Hidrográfica del Miño-Sil acordaron destinar 2,6 millones de euros para prolongar e acondicionar o paseo do Rato desde Paradai ata a cabecera do cauce, nas proximidades dos polígonos de O Ceao e As Gándaras. O convenio, que o goberno local prevé autorizar este mércores, busca conectar os paseos do Rato e do Miño e reducir o risco de inundacións e verteduras ao río. A intervención incluirá obras de contención e medidas para mellorar os alivios da rede de saneamento.
A maior parte da inversión correrá a cargo do organismo de conca, que executará e redactará o proxecto, mentres que o Concello achegará unha pequena parte para completar o orzamento. A actuación forma parte dunha axenda compartida polas dúas administracións que arrastra anos de planificación e acordos previos. A prolongación permitirá tamén facilitar o acceso peonil desde varios barrios do norte da cidade ata o bordo fluvial.
As obras responden ademais a problemas recurrentes en episodios de choiva intensa, cando a rede de saneamento verte líquidos e sólidos —entre eles toalliñas— ao cauce en determinados puntos, algo que xa foi visible na gran tromba de abril do ano pasado. O proxecto incluirá a identificación de puntos críticos da rede e a execución de solucións para minimizar estas descargas durante as tormentas.
Alcance e riscos que aborda a intervención
O paseo prolongarase desde o final actual en Paradai ata o nacemento do Rato, atravesando zonas ribeiras que até agora carecían de conexión peonil segura. Ademais da pasarela e das melloras paisaxísticas, incorporarase elementos para amortecer desbordamentos e protexer zonas industriais e residenciais próximas. Prevénse intervencións concretas nos alivios e tanques de tormenta para evitar que sólidos e augas residuais cheguen directamente ao río.
A actuación inclúe a detección e reparación de fallos na rede de saneamento que permiten a entrada de residuos sólidos na infraestrutura, un problema que se agrava polo mal uso cidadán pero que tamén require solucións técnicas. Os traballos pretenden reducir a vulnerabilidade da marxe norte ante episodios meteorolóxicos extremos, que co cambio climático son cada vez máis frecuentes.
«Fito histórico»
O alcalde Miguel Fernández cualificou a iniciativa como un «fito histórico» que completa un trazado que xa parcialmente executara a Deputación en anos anteriores. Fernández destacou o valor ambiental e recreativo de pechar o anel verde que une ambas ribeiras e subliñou o papel da intervención na mellora da calidade de vida nos barrios próximos.
Financiación, responsabilidades e antecedentes
Segundo o convenio, a Confederación aportará 2.470.000 euros e o Concello de Lugo completará a cifra con 130.000 euros, alcanzando o total anunciado. A competencia técnica e a contratación da obra recaerán na CHMS, que se encargará de redactar os proxectos e levar adiante a execución. O acordo contempla ademais actuacións para manter e revisar os puntos de alivio da rede de saneamento.
O proxecto figuraba xa na folla de ruta de ambas administracións e foi obxecto dun primeiro acordo entre responsables na precampaña das municipais de 2023. A prolongación conectará co tramo do paseo que noutro momento executara a Deputación, completando así un percorrido máis amplo que os responsables anunciaron como clave para o desenvolvemento dun gran cordón verde en Lugo.
Pola súa parte, Quiroga, presidente do organismo de conca, subliñou a dimensión social e ambiental do proxecto e o seu impacto na ordenación do territorio. Indicou que as actuacións desde Ponte Romai ata O Ceao mellorarán tanto a seguridade fronte a inundacións como os espazos de lecer e a calidade ambiental do tramo fluvial.
O calendario concreto de obras e a data de apertura do novo tramo non se precisaron no convenio, aínda que a redacción e a adxudicación dos traballos correrán a cargo da CHMS. Unha vez autorizada a firma do acordo no pleno municipal, o seguinte paso será a tramitación técnica e administrativa para licitar e executar a obra.
Os promotores defenden que a prolongación do paseo reforzará a conexión de barrios e polígonos industriais cun espazo natural de alto valor, nunha cidade declarada Reserva da Biosfera, e que reducirá a presión sobre o cauce derivada de episodios extremos. Tamén confían en que as obras mitiguen os vertidos puntuais que afectan á calidade do río.
