Concentrar voos turísticos en Santiago? O debate sobre o futuro aéreo galego

O reto de coordinar aeroportos en Galicia: historia dunha competencia larvada

As infraestruturas aeroportuarias galegas foron, desde hai décadas, obxecto de debate e rivalidade. Galicia conta con tres aeroportos internacionais nun radio inferior a cen quilómetros: un na cidade herculina, outro en Vigo e o terceiro na capital compostelá. Esta densidade, infrecuente noutras rexións europeas de tamaño similar, determinou unha competencia persistente por rutas, financiamento e pasaxeiros, nun contexto demográfico e económico que impide que os tres operen ao máximo do seu potencial.

A fragmentación da oferta aérea xera duplicidades e voos con baixa ocupación, mentres cada municipio defende a súa terminal como ferramenta de desenvolvemento económico e social. Ao longo dos anos, xurdiron diferentes propostas para asignar roles diferenciados aos aeroportos galegos, evitando así o “canibalismo” de rutas e a dispersión de recursos públicos. Porén, ningunha prosperou debido á presión localista e á dificultade de acadar consensos.

Turismo, negocio e mobilidade: que modelo necesita Galicia?

A recente suxestión de canalizar os voos vacacionais cara á terminal compostelá, relegando as outras dúas a enlaces de negocios, reaviva a pregunta fundamental: que papel deben xogar os aeroportos na estratexia de mobilidade galega? Non se trata unicamente de optimizar cifras de pasaxeiros, senón de entender as necesidades reais da comunidade e do seu tecido produtivo.

Por unha banda, a centralización dos voos vacacionais podería facilitar conexións internacionais máis sólidas, ao concentrar a demanda nun único punto. Isto axudaría a captar rutas directas con mercados emisores clave, algo que ata agora só se conseguiu de forma esporádica. Por outra, existe o temor de que limitar a operativa da Coruña e Vigo prexudique a competitividade das súas áreas metropolitanas, dificulte o acceso de turistas ás Rías Baixas ou á costa ártabra, e afiance a percepción de Santiago como o único polo turístico galego.

A mobilidade aérea condiciona tanto o turismo como o tecido empresarial local. O equilibrio entre facilitar a chegada de visitantes e atender as necesidades dos viaxeiros por motivos laborais ou familiares segue sendo unha cuestión sen resolver. Reducir a pluralidade da oferta suporía apostar por un modelo máis centralizado, pero tamén podería xerar agravios e tensións territoriais.

Comparativa europea: é o centralismo a solución?

Noutros países europeos cunha dispersión poboacional similar, a coordinación aeroportuaria foi clave para evitar a infrautilización de recursos. O caso galego, porén, caracterízase pola ausencia dunha autoridade supramunicipal con capacidade de planificación efectiva e pola forte presenza de intereses locais na xestión das terminais.

Cidades medianas do norte de España, como Santander ou Asturias, apostaron por unha única infraestrutura para agrupar a demanda. Porén, a especificidade galega —con tres urbes de tamaño similar e un reparto de poboación e actividade económica diverso— fai que a aplicación de modelos externos non sexa automática. O risco de recentralizar o tráfico aéreo en Santiago reside en illar parte do territorio, especialmente tendo en conta as conexións por estrada e tren, que non sempre resultan áxiles ou frecuentes.