José Manuel Albares, ministro de Asuntos Exteriores, afirmou este sábado que Europa debe estar preparada «para calquera escenario» ante a escalada bélica que sacode Oriente Próximo desde hai dúas semanas. A advertencia chega nun momento de intensificación dos ataques e contraataques entre Estados Unidos, Israel e Irán, con impactos en Irak, Líbano e o estreito de Ormuz. As operacións militares, os golpes a infraestruturas petrolíferas e os choques con milicias proiranianas fixeron temer unha ampliación do conflito que, segundo gobernos occidentais, esixe medidas de contingencia. A declaración de Albares busca anticipar riscos diplomáticos e de seguridade para a Unión Europea ante a incerteza rexional.
Nas últimas horas, Washington anunciou bombardeos sobre a illa iraniana de Jarg, núcleo da industria petrolífera do país, e ataques contra milicias proiranianas en Bagdad que, segundo fontes militares, causaron baixas. Un dron alcanzou a sede da embaixada estadounidense na capital iraquí, provocando un incendio, mentres que un avión cisterna estrelouse en Irak con seis tripulantes a bordo; Estados Unidos confirmou a morte de catro deles e negou que o sinistro se debese a «fogo inimigo nin amigo». O presidente Donald Trump calificou a campaña contra Irán de «rápida» e anunciou bombardeos de grande envergadura en puntos estratéxicos, nunha escalada que mantén en vilo aos aliados e aos países da rexión.
O conflito cobrou tamén vítimas noutros frentes. No sur do Líbano, as autoridades sanitarias informaron de polo menos doce traballadores sanitarios falecidos tras un ataque que alcanzou un centro de atención primaria en Burj Qalawiya; as labores de rescate continúan e a cifra de mortos podería variar. No norte de Irak, un militar francés morreu onte na base de Erbil tras un ataque contra instalacións francesas, segundo París. Estes episodios exemplifican a multiplicación de obxectivos civís e militares alcanzados nunha contenda que, ademais de baixas humanas, está a danar servizos esenciais e centros médicos.
A tensión no estreito de Ormuz, arteria vital para o transporte de hidrocarburos, traducíuse nun forte encarecemento do petróleo, con consecuencias directas para os mercados internacionais. O bloqueo parcial desta vía por parte de forzas iranianas levou o barril de cru Brent a situarse por riba de 100 dólares, un umbral que reactiva temores sobre a inflación global e a seguridade enerxética europea. Expertos en xeoestratexia alertan de que a dependencia do subministro por esa ruta fai especialmente vulnerable á economía mundial ante un conflito prolongado.
A resposta europea, máis alá das palabras de alarma dos ministros, enfrontase a dilemas prácticos: coordinación nas sancións, reforzo da vixilancia naval, evacuacións consulares e preparación de respostas humanitarias para a rexión. España, xunto con outros socios da Unión, baralla opcións para protexer a súa cidadanía e garantir o fluxo de información entre embaixadas e cuarteis xerais. Albares subliñou a necesidade dunha posición común e de plans para «xestionar escenarios de crise» que afecten á poboación civil e aos intereses económicos.
Desde Washington tamén se difundiron informacións sobre o estado de saúde de figuras iranianas; as autoridades estadounidenses sinalaron que Mojtaba Jameneí estaría «ferido» e posiblemente «desfigurado» tras algúns dos ataques, unha versión que as fontes iranianas non confirmaron de forma independente. A difusión destes datos alimenta a confrontación informativa entre as partes e complica os canais diplomáticos. Mentres tanto, as operacións sobre obxectivos militares e petrolíferos continúan, con hostilidades que parecen focalizarse en debilitar capacidades estratéxicas do adversario.
Analistas consultados por este periódico advirten que, de non mediar un mecanismo efectivo de desescalada, o risco de contaxio a outros estados da rexión é real e podería converter episodios puntuais nun conflito máis amplo. A combinación de ataques a infraestrutura civil, a mobilización de milicias e as medidas de bloqueo marítimo incrementa a probabilidade de erros de cálculo que precipiten reaccións en cadea. Neste contexto, as palabras de Albares funcionan como un chamamento á prudencia e á preparación; os próximos días serán decisivos para saber se a comunidade internacional consegue frear a espiral ou se, pola contra, o enfrontamento se amplía con novas consecuencias humanitarias e económicas.
