Un problema estrutural que vai máis aló das cifras mensuais
Detrás da mellora coxuntural do emprego en Galicia agochase unha realidade menos comentada: a proporción de persoas desempregadas de idade avanzada segue sendo moi alta. Que unha parte importante do paro corresponda a quen superan os 55 anos non é só un dato estatístico; é o síntoma dun mercado laboral que podería estar a desaproveitar capital humano valioso e a agravar problemas demográficos e fiscais a medio prazo.
Se as contratacións aumentan na primavera pola actividade estacional, ¿que sucede cos que levan décadas de experiencia profesional e non encaixan nos perfís que o mercado demanda hoxe? A resposta non é unicamente económica: afecta á dignidade desas persoas, á sustentabilidade do sistema de pensións e á capacidade de empresas e administracións para aproveitar competencias consolidadas.
¿Por que se mantén o desemprego entre a poboación maior?
Varios factores estruturais explican por que a recuperación do emprego non se traduce automaticamente en oportunidades para traballadores de máis idade. A aceleración tecnolóxica e a dixitalización redefinen cargos e procesos, e moitas empresas prefiren perfís máis novos formados nas novas ferramentas. Así mesmo, a precariedade laboral e a preferencia por contratos temporais e de curta duración dificultan a contratación estable de persoas que buscan reposicionarse no mercado a unha idade máis avanzada.
O tamaño medio das empresas na comunidade, coa alta presenza de pemes, tamén inflúe: as organizacións pequenas adoitan ter menos recursos para formación interna e adaptación de postos, polo que optan por cubrir vacantes con candidatos que poidan incorporarse sen un período de aprendizaxe prolongado.
Consecuencias económicas e sociais
A persistencia do desemprego entre maiores de 55 anos ten efectos multiplicadores. No económico, prolonga a dependencia de prestacións públicas e reduce a recadación por cotizacións; no social, incrementa o risco de exclusión e a presión sobre servizos sanitarios e sociais. Ademais, a perda de talento experimentado merma a capacidade de mentoría dentro das plantillas, un recurso clave para a transmisión de coñecementos e a estabilidade operativa.
Descartar a experiencia por motivos de idade non é só inxusto: é ineficiente para a economía e custoso para a sociedade.
Políticas e respostas posibles
Frente a este escenario, as solucións requiren unha combinación de medidas públicas e privadas. Programas de reciclaxe profesional adaptados a traxectorias laborais máis longas, incentivos á contratación estable de traballadores sénior e campañas contra a discriminación por idade poden reducir as barreiras. Tamén é clave fomentar a flexibilidade dos postos e o teletraballo como ferramentas que amplían o universo de opcións para traballadores con responsabilidades familiares ou limitacións físicas.
Algunhas ramas, como os servizos dixitais e a comunicación, están a rexistrar maior demanda de emprego, o que abre unha xanela para políticas sectoriais que promovan a integración interxeracional. Non obstante, sen políticas activas de formación continua e subvencións temporais á contratación, a reconversión de perfís maduros será lenta e custosa.
Comparacións e leccións
O fenómeno non é exclusivo da comunidade: noutros territorios europeos a combinación do envellecemento poboacional e das transformacións produtivas obrigou a deseñar estratexias específicas para manter ás persoas maiores no mercado laboral. Modelos exitosos inclúen alianzas público-privadas para formación, bonos pola contratación e programas de mentoring remunerado que enlazan veteranía coa innovación.
¿Que pode aprender Galicia desas experiencias? A resp